Cumann Scríbhneoirí Úra na Gaeilge

Scríbhneoirí Úra Páirteach i Scoil Gheimhridh Chumann Merriman 2012

2012-01-20T19:48:00.002Z

Dátaí: 27 go 29 Eanair.
Téama: Comhar @ 70: Borradh sa Litríocht.
Stiúrthóirí: Deirdre Nic Mhathúna, Máire Ní Neachtain.
Ionad: Óstán Westport, Cathair na Mart, Contae Mhaigh Eo.

Dé hAoine 27 Eanáir
5.30 Clárú: Óstán Westport, Cathair na Mart
7.15 Fáiltiú: Fáilte go dtí an Scoil
8.15 Oscailt na Scoile: Cathal Goan. Cathaoirleach, Bord Chomhar Teoranta
8.30 Léacht:
‘Cruthú, clampar agus conspóid: Comhar mar lárionad cointinne sa litríocht’
- An tOllamh Alan Titley, Ollamh Emeritus le Gaeilge, Coláiste na hOllscoile, Corcaigh
Cathaoirleach: Deirdre Nic Mhathúna
10.30 Club Merriman: Ceol le Gráinne Mhaol
Fear a’ Tí: Máirtín Mac Donnchadha

Dé Sathairn 28 Eanáir
10.30 Siompóisiam: ‘Fís na bhFocal’
Meadhbh Ní Eadhra, scríobhneoir agus iriseoir:‘Ar Thóir na Fírinne: Dúshláin agus Buaicphointí na hIriseoireachta agus na Scríbhneoireachta’
Eilís Ní Dhúill, Ollscoil na hÉireann, Gaillimh:‘Réim an Jazz agus Banealaíontóirí Comhair’
Fionntán de Brún, Ollscoil Uladh: ‘Raic agus ról na léirmheastóireachta: an comhar atá amuigh orainn’
Cathaoirleach: Liam Mac Amhlaigh.
12.30 Seoladh: Taispeántas ealaíne ilmheáin 'Comhar@70'
2.15 Seoladh: Foilseacháin ‘Comhar@70: Móreagrán Comórtha’
Cainteoir: Seosamh Ó Murchú
Léamha: Muiris Ó Meara, Caitríona Ní Chléirchín agus Ailbhe Ní Ghearbhuigh (Cumann Scríbhneoirí Úra na Gaeilge)
Reachtaire: Ríona Nic Congáil
8.30 Léacht:
‘Na Geilt i mBun an Tí: Foilsitheoireacht agus Litríocht na Gaeilge’Cainteoir: Darach Ó Scolaí, Údar agus FoilsitheoirCathaoirlach: Máire Ní Neachtain
11.30 Club Merriman: Ceol le Gráinne Mhaol
Fear a’ Tí: Máirtín Mac Donnchadha

Dé Domhnaigh 29 Eanáir
11.15 Cúirt Éigse na Scoile
Sleachta as Comhar
Léitheoirí: Gréagóir Ó Dúill, Doireann Ní Bhriain agus Liam Ó Dochartaigh
Ceol: Laoise Kelly, cruitire

Tuilleadh eolais: www.merriman.ie

An Iris Southword

2012-01-20T19:41:00.001Z

Tá Ailbhe Ní Ghearbhuigh ina heagarthóir Gaeilge ar an eagrán is déanaí den iris Southword, áit a bhfuil filíocht le Proinsias Mac a' Bhaird, Caitríona Ní Chléirchín, Liam Ó Muirthile, Gabriel Rosenstock agus Áine Uí Fhoghlú curtha i gcló.

Féach www.munsterlit.ie/Southword/Issues/21/contents.html

Comórtas Filíochta Bhéal Átha na mBuillí

2011-12-23T12:09:00.001Z

Déanfaidh Colmcille urraíocht ar chomórtas filíochta Gaeilge / Gáidhlige Bhéal Átha na mBuillí,
Co. Ros Comáin, Éire, arís in 2012.
Seo na duaiseanna filíochta is mó ar domhan ar dhán i nGaeilge nó i nGáidhlig: 1ú Duais: 2,000 euro; 2ú Duais: 1,500 euro, agus 3ú Duais, 1,000 euro agus chomh maith leis seo beidh táille léitheoireachta agus taistil de €400 ar fáil do thriúr eile.
Iarrtar ar an seisear ar an ngearrliosta rogha dá ndánta a léamh ag Féile Idirnáisiúnta Filíochta Bhéal Átha na mBuillí, Strokestown International Poetry Festival ag tús na Bealtaine, 4 – 6.

Ní cóir dán a bheith níos faide ná 70 líne. Ní ceadaithe an dán a bheith foilsithe in áit ar bith,
ar an idirlíon ná eile, roimhré. 6 euro an táille iontrála ar dhán ar líne. Is féidir iontráil tríd an bpost chomh maith. Níl teorainn le líon na ndánta is féidir a iontráil.
Tá an t-eolas uilig + na rialacha uilig ar fáil ag http://www.strokestownpoetry.org/

Is féidir foirmeacha a fháil tríd an bpost ó:
Strokestown Poetry Festival Office,
Béal Átha na mBuillí, Co. Ros Comáin, Éire.
Teil: 071 9633759 (10am - 1pm) (thar lear + 353 719633759)
Eolas: 071 9633759 (10am - 1pm) (thar lear + 353 71 9633759)

Fógra ar son An Gael

2011-12-05T15:26:00.004Z

Tá liosta gach údar a scríobh dúinn go fóill ann mar chuid den fhógra nua seo, iadsan a bheidh san eagrán atá le teacht go luath san áireamh. Is iomaí ball den chumann seo atá ann, agus ár mbuíochas libh! Comhluadar breá atá ann, gan amhras.

Más mian leat gach teidil a scríobh siad a fheiscint, bain feidhm as an innéacs.

Má tá suim agat in eagrán ar bith, bíonn siad go léir ar fáil i gcónaí.

COMHAR agus LeabhairCOMHAR: Mórsheoladh na Nollag

2011-12-03T12:12:00.002Z

Ba mhór ag COMHAR agus LeabhairCOMHAR tú a bheith a i láthair Dé Céadaoin 7 Nollaig ar a 6:30pm sa Leabharlann Náisiúnta nuair a sheolfaidh Bob Collins iris COMHAR mhí na Nollag agus na leabhair nua-fhoilsithe: Annála (Gréagóir Ó Dúinll); Saol an Mhadra Bháin (Ríona Nic Congáil agus Criona Nangle); An Ghaeilge i gCéin (Siún Ní Dhuinn, eag.),

agus

nuair a sheolfaidh an tOllamh Mícheál Ó Cróinín COMHAR '70' - clár imeachtaí ceiliúrtha do 70 bliain de COMHAR agus Scoil Gheimhridh Merriman 2012: COMHAR @ 70.

Tuilleadh eolais: http://www.iriscomhar.com/

Féile Uí Chonaire 2011, Gaillimh

2011-12-03T11:57:00.002Z

Á chur i Láthair ag Ionad Scríbhneoirí Chaitlín Maude
Féile Uí Chonaire 2011, Gaillimh
10ú & 11ú Nollaig

11.30 -1.30 Siúlóid & Ceardlann Ealaíne do Pháistí (aois 5-12) le Gordon D’arcy i Músaem Cathrach na Gaillimhe (trí Bhéarla don chuid is mó)
2.00-5.00 Léamhanna, Cláracha ar Scáileán, Ceol.
An t-údar Pádraic Breathnach ag léamh ‘Na Lig sin i gCathú’
Pádraic Ó Conaire: An Fear ar Scáileán
6.30 ‘An tÁdh’ léiriú le Scáthphuipéid i McGinns ar na Duganna

Sunday/Dé Domhnaigh, 11 Nollaig
11.30 Siúlóid Liteartha Uí Chonaire (dátheangach) le Diarmuid de Faoite ag tosnú ag an Músaem €5 (cead isteach saor in aisce chuig Léacht Uí Chonaire le seo)
1.30 Bróinse sa Chistin, Músaem Cathrach na Gaillimhe
3.30 Léacht Uí Chonaire (trí Ghaeilge don chuid is mó) An Fear agus an Miotas le Pádraigín Riggs M.A., Ph.D. (€3) Ionad Scríbhneoirí Chaitlín Maude, Siúlán San Clár, Bóthar na gCeannaithe

Eolas/Information: The Western Writers’ Centre www.twwc.ie 091 564822 ext 312
Músaem Cathrach na Gaillimhe http://www.galwaycitymuseum.ie/ 091532460

Féile Bheag Filíochta

2011-11-07T14:43:00.003Z

A Chairde,

Beidh an Fhéile Bheag Filíochta ar siúl ar an mBuailtín, Co. Chiarraí ag an deireadh seachtaine. Beidh ceardlann filíochta ar bun ag Louis de Paor agus beidh seisiún taitneamhach maidhc oscailte ar siúl tráthnóna Dé Sathairn. Mholfainn an fhéile aoibhinn seo d'éinne ar spéis leo an fhilíocht.

Féach http://www.feilebheagfiliochta.com/

Saol an Mhadra Bháin: Leabhar nua do pháistí ó LeabhairCOMHAR

2011-11-06T18:52:00.004Z

Cloiseann Ciara go bhfuil saol an mhadra bháin thart. Ach cén chaoi ar tharla sé sin? Nach raibh an madra bán breá sláintiúil go dtí le déanaí? Is léir go bhfuil na daoine fásta ag coinneáil rud éigin faoi rún maidir le bás an mhadra bháin. Beartaíonn Ciara a fháil amach céard atá ar siúl acu agus céard go díreach a rinne siad lena cara beag bán …
Tá an-dúil ag Ríona Nic Congáil sa scéalaíocht, sa tsamhlaíocht agus sa spraoi. Seo an tríú leabhar do pháistí óna peann.
Is maisitheoir agus ailtire í Criona Nangle. Is breá léi bheith ag tarraingt pictiúr de mhadraí beaga bána agus de thithe móra galánta.

Cúirt Fhilíochta ag an Oireachtas

2011-11-03T23:47:00.001Z

Beidh cúirt fhilíochta faoi stiúir an éigis Ultaigh, Proinsias Mac a’ Bhaird, ar siúl ar Shatharn an Oireachtais, 5 Samhain, san Óstán Gleaneagle i gCill Airne ag 12.30p.m. Ócáid neamhfhoirmeálta shóisialta a bheidh ann a thabharfaidh seans d'fhilí a gcuid saothar a léamh agus a phlé i measc a gcomhfhilí. Fáilte roimh bhaird, filí agus ollaimh!

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

2011-11-03T23:43:00.002Z

Áras na nGael, Sráid Doiminic, Gaillimh
Dé Sathairn, 19 Samhain 2011
10.30a.m. – 5.00p.m.

Táille cláraithe 20 euro; mic léinn 5 euro.(Lón ag 1p.m. san áireamh sa táille).
Le cúnamh ó Foras na Gaeilge, beidh ceardlann scríbhneoireachta ar siúl ag Scríbhneoirí Gaeilge Chiarraí, in Áras na nGael, Sráid Doiminic, Gaillimh, ar an Satharn, 19 Samhain: 10.30a.m. go dtí 5.00p.m.
Ar mhaithe le plé níos fearr agus níos mine a dhéanamh ar scríbhneoireacht na rannpháirtithe
teorainneofar a líon do dheichniúr.
N.B. Is cóir cóipeanna den saothar atá le plé (3 dhán nó 2,500 focal de ghearrscéal, úrscéal, dráma, aiste léirmheasa nó eile) a sheoladh go dtí: feasta@eircom.net faoin 12 Samhain, i dtreo gur féidir iad a dháileadh ar rannpháirtithe na ceardlainne agus a bheith léite roimhré ag gach duine.
Stiúrthóirí ceardlainne:
Pádraig Ó Snodaigh, file & staraí, Mícheál Ó Ruairc, úrscéalaí & Pádraig Mac Fhearghusa, eagarthóir FEASTA.
Léamh a saothar dá chéile agus aisfhreagra ó chomhscríbhneoirí atá i gceist. Fáilte roimh scríbhneoirí óga agus scríbhneoirí seanbhunaithe.
Teagmháil: Pádraig Mac Fhearghusa, 43 Na Cluainte, Trá Lí, Co. Chiarraí. feasta@eircom.net

Duais Cholmcille 2012

2011-11-03T23:41:00.000Z

Béal Átha na mBuillí / Strokestown 2012
Beidh duaiseanna móra mílte(anacha) ar fáil arís in 2012 le haghaidh chomórtas idirnáisiúnta Bhéal Átha na mBuillí, Co. Ros Comáin. 10 seachtain agaibh le dán nua Gaeilge nó Gaidhlige a chur ar fáil. Gach eolas ag www.strokestownpoetry.org

COMHAR na míosa seo

2011-10-23T17:43:00.002+01:00

Ceannaígí cóip de COMHAR na míosa seo óir tá dánta ag cuid mhaith de na filí úra ann!

Féach www.iriscomhar.com

An Gael - Fómhar 2011

2011-10-14T15:16:00.009+01:00

Tá an t-eagrán nua ar fáil in Éirinn. Mar is iondúil, tá sé ar fáil mar pdf freisin.

Tá gach eolas faoina bhfuil san eagrán ar fáil ón innéacs idirlíne, ach seo an liosta:

Eagarfhocal

Dánta le Rody Gorman

Sara bhFágas le Muiris Ó Bric

Dánta le Eoin Dunford

Fanacht ag Aidhne (1) le Réamonn Ó Cléirigh

Dánta le Séamas Ó Neachtain

Seanchas le Gearóid Ó Ceallaigh

Fonn an Phíobaire le Lugh D. DePaor

Ón Anallód

Bíonn na seaneagráin ar fáil i gcónaí, leis. Réamhradhair is eolas eile ar fáil ar shuíomh magcloud.

Bíonn fáilte roimh scríbhneoirí nua i gcónaí, má tá suim ag éinne!

Scríbhneoir Úr ar an nGearrliosta do Ghradam Réics Carló

2011-10-13T20:12:00.001+01:00

Tá leabhar dar teideal Hiúdaí Beag, scríofa ag Eithne Ní Ghallchobhair agus maisithe ag Olivia Golden, ar an ngearrliosta do Leabhar na Bliana do Dhaoine Óga (Gradam Réics Carló). Cló Mhaigh Eo a d’fhoilsigh an leabhar seo.

Níor oibrigh Hiúdaí Beag oiread agus lá amháin riamh. Bhí sé lá i ndiaidh an lae sa bhaile go dtí gur caitheadh amach as an teach é. Tosaíonn an scéal agus Hiúdaí Beag ar tí tabhairt faoin domhan mór. Castar go leor daoine neamhghnácha leis amuigh sa saol agus mheasfá go bhfuil an t-ádh leis go dtí go gcastar Rí na gCat leis.
Comórtas liteartha faoi leith atá i gceist le Leabhar na Bliana trína ndírítear go háirithe ar shárchaighdeán foilsitheoireachta gan neamhaird a dhéanamh de ról suntasach an údair. Don chéad uair i mbliana, tugtar aitheantas chomh maith do ról an mhaisitheora i leabhair do pháistí. Foras na Gaeilge a chuireann ciste ar fáil don chomórtas agus Oireachtas na Gaeilge a dhéanann an riarachán ina leith.

Dea-scéal Phroinsias & Phádraig

2011-09-29T19:37:00.003+01:00

Comhghairdeas le Proinsias Mac a’ Bhaird! Bhain úrscéal leis, Rún an Bhonnáin, an chéad duais d'fhicsean éadrom i gcomórtas liteartha an Oireachtais ag tús na seachtaine.
Mura bhfuil Rún an Bhonnáin léite agat, b’fhiú duit cóip a fháil láithreach. Sa scéal seo, tá dúnmharfóir i mbun oibre. Ceoltóirí ar an sean-nós á marú aige. Gan de cheangal fánach eatarthu ach nasc aisteach le Cathal Buí Mac Giolla Gunna, file agus údar ‘An Bonnán Buí’. Rún ársa a bhí ceilte leis na cianta is cúis le scrios agus ár inniu. An fada eile a choinneofar faoi cheilt é nó cé chomh fada is a rachaidh daoine áirithe le Rún an Bhonnáin a chosaint?

Tuilleadh eolais: http://www.iriscomhar.com/

Ba mhaith linn tréaslú le Pádraig Mac Congáil freisin, a bhain duais an Oireachtais d’aiste a bhain le Filíocht Chomhaimseartha na Gaeilge.

Forbairt Litríocht agus Chultúr na nÓg: An Dara Comhdháil Idirnáisiúnta

2011-09-19T15:22:00.002+01:00

Coláiste Phádraig, Droim Conrach
23-24 Márta 2012

Le tamall anuas, tá go leor díospóireachta sna meáin chumarsáide maidir le stair, stádas agus cearta na n-óg in Éirinn. Ach céard faoi chultúr na n-óg sa tír seo agus céard faoi thionchar agus ról na Gaeilge mar chuid den chultúr sin?
Tá sé mar aidhm ag an gComhdháil seo ar Litríocht & Chultúr na nÓg ardán a thabhairt d’oideachasóirí, do scoláirí, d’fhoilsitheoirí agus d’ealaíontóirí den uile chineál chun a dtuairimí maidir le litríocht agus cultúr Gaelach na n-óg a phlé. Díreofar ar stair chultúr Gaelach na n-óg, ar an suíomh reatha, agus ar dhúshláin na todhchaí.

Iarrtar ar dhaoine a bhfuil spéis acu caint a thabhairt ar aon ghné de litríocht nó de chultúr na n-óg, teideal na cainte agus achoimre ar an ábhar a sheoladh isteach.

D’fhéadfadh na hábhair seo a leanas a bheith i gceist, ach glacfar le hábhair eile freisin:
Stair Litríocht na n-Óg; An Litearthacht i measc na nÓg; An Óige sa Bhéaloideas; Freastal na Meán Cumarsáide Gaeilge ar an Óige; Cartúin agus Cláir Ghaeilge do Pháistí; Amhráin agus Dánta do Pháistí; Drámaíocht agus na Taibhealaíona i measc na nÓg; An Óige & Gluaiseachtaí na Gaeilge.

Seol teideal an pháipéir agus achoimre (250 focal) chuig litriochtnanog@gmail.com roimh an 19 Nollaig, 2011.
Tuilleadh eolais: http://litriochtnanog.blogspot.com/

AN GAEILGEOIR GRÁMHAR le Alan Desmond

2011-09-19T13:32:00.003+01:00

Is mór an t-athrú atá tagtha ar shaol Bhiddy Uí Laoghaire ó thosaigh sí ag freastal ar rang Gaeilge beagnach dhá bhliain ó shin. Tá sí ina seanmháthair, tá sí pósta dara huair agus tá roinnt mhaith Gaeilge foghlamtha aici. Ach tá athruithe eile i ndán di. Tagann an mac is sine léi, Eoin, abhaile ón Astráil agus fear eile ina theannta. Ach cén sórt gaoil atá eatarthu? Cuireann an tsuim atá ag Mánas, an múinteoir Gaeilge, i mná óga isteach go mór ar Bhiddy. Ach an éireoidh sí as an rang mar gheall ar iompar Mhánais? An éireoidh léi cailín a fháil d'Eoin?

Tá na freagraí go léir le fáil sa leabhar gairid soléite seo. Seo é an tríú húrscéal ag an údar don fhoghlaimeoir fásta tar éis An Foghlaimeoir Fásta (Comhar, 2006) agus Gaeilge agus Grá (Comhar, 2007). Agus scéal Bhiddy á leanúint aige is féidir leis an léitheoir eolas a chur ar fhocail agus nathanna cainte agus a chuid féin a dhéanamh díobh gan dua. Tá míniú ar fhocail agus ar nathanna cainte deacra ag bun an leathanaigh, rud a chabhraíonn go mór leis an léitheoir an scéal a thuiscint agus a chuid Gaeilge a fheabhsú.

Údar
Rugadh agus tógadh Alan Desmond i gCorcaigh. Chaith sé seal ag teagasc na Gaeilge ag an tríú leibhéal sa Pholainn agus tá suim ar leith aige, go gairimiúil agus go léannta, i ngach ábhar dleathúil. Tá a chuid scríbhneoireachta foilsithe in Lá, Foinse, The Irish Times, The Sunday Business Post, Feasta, Comhar agus Beo i measc eile. Scríbhneoir é a bhuaigh duaiseanna i gComórtais Litríochta an Oireachtais dá shaothar agus fuarthas cabhair ó Fhoras na Gaeilge (Clár na Leabhar Gaeilge) le sparántacht ó Scéim na gCoimisiún i scríobh an leabhair seo.

Sonraí
Beidh an leabhar á sheoladh mar chuid de fhéile litríochta IMRAM 2011 i mí Dheireadh Fómhair. Is é seo an triú húrscéal déag sa tsraith d’fhoghlaimeoirí fásta na teanga. Go luath beidh podchraoltaí ándéanamh de na leabhair le fáil ón suíomh www.leabhaircomhar.com

Filí Úra páirteach i bhFéile Leabhar “Mountains to Sea” i nDún Laoghaire

2011-08-12T15:44:00.001+01:00

Ar an 3 Meán Fómhair, beidh agallamh agus léamh poiblí le triúr filí óga ar siúl mar chuid den fhéile seo, mar atá: Caitríona Ní Chléirchín, Simon Ó Faoláin agus Ailbhe Ní Ghearbhuigh. Beidh Tristan Rosenstock ó chlár ealaíon TG4 IMEALL sa chathaoir.
Fáilte roimh chách.
Dáta: 3 Meán Fómhair
Am: 3:30 i.n.
Áit: County Hall
Táille: 10 euro
Tuilleadh eolais: http://www.mountainstosea.ie/

Scéim na nOidí 2011

2011-08-12T15:09:00.002+01:00

Tá roinnt mhaith de na scríbhneoirí úra tar éis tabhairt faoin scéim seo le cúpla bliain anuas agus molaimid do scríbhneoirí eile triail a bhaint aisti. Is í aidhm na scéime seo deis a thabhairt do scríbhneoirí i dtús a ré scríbhneoireachta Gaeilge comhairle faoina gcuid scríbhinní, agus faoi cheird na scríbhneoireachta i gcoitinne, a fháil ó scríbhneoirí aitheanta Gaeilge (oidí)
Spriocdháta d’iarratais: 17:00, Dé Céadaoin, 31 Lúnasa 2011
Tuilleadh eolais & formeacha iarratais ó: Foras na Gaeilge, Ráth Chain, Baile Atha Buí, Co. na Mí
Rphost: leabhar@forasnagaeilge.ie Suíomh idirlín: http://www.leabhar.ie/

Éigse Fhilí Chiarraí & Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

2011-07-25T06:15:00.002+01:00

Óstán Meadowlands, Trá Lí, Co. Chiarraí
Aoine 14 agus Satharn 15 Deireadh Fómhair 2011
Réamheolas
AOINE, 14 DEIR. FÓMHAIR , 8.00PM: Fáiltiú agus Léacht ón Dr Neil Buttimer, UCC, ar Sheán Ó Braonáin, File Chiarraí Thuaidh. Oíche cheoil agus chaidrimh dá éis.
SATHARN, 15 DEIR FÓMHAIR, 10.00AM GO DTÍ 1.00PM: Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge. Stiúrthóir Mícheál Ó Ruairc, gearrscéalaí & úrscéalaí; Pádraig Ó Snodaigh, file agus foilsitheoir, agus Pádraig Mac Fhearghusa, eagarthóir FEASTA.
SATHARN, 3.00P.M.: nochtfar leacht ag Eanach, Cathair Uí Mhóráin, an reilig sheanda mar a bhfuil an grianghrafadóir cáiliúil, Tomás Ó Muircheartaigh, Uachtarán Chonradh na Gaeilge, 1955 – 1959, curtha.
SATHARN, 9.00P.M.: Léamh próis agus filíochta, agus seoladh dhá leabhar ó Coiscéim ag an Óstán Meadowlands, Trá Lí.
LÓISTÍN AG AN ÓSTÁN MEADOWLANDS:
Is féidir lóistín a chur in áirithe ag an Óstán Meadowlands ach teagmháil a dhéanamh le 066 718 0444 agus info@meadowlands-hotel.com
Seomra, L & B: 63 euro. Ag roinnt 45 euro. (Ráta tráchtála).
2 oíche + 1 dinnéar, 99 euro (ag roinnt). Fiosraigh faoina mbíonn ar fáil.
EOLAS DO RANNPHÁIRITHE CEARDLAINNE:
I gcomhar le Scríbhneoirí Gaeilge Chiarraí a eagraítear an cheardlann.
Beidh an líon rannpháirtithe teoranta do NAONÚR ar a mhéid.
Costas 20 euro. Lón an tsathairn agus imeachtaí uilig na hÉigse clúdaithe sa táille.

An Gael - Samhradh 2011 ar Fáil

2011-07-11T14:35:00.003+01:00

Tá an t-eagrán is déanaí ar fáil in Éirinn agus ar fud an domhain ag litriocht.com. Tá sé ar fáil freisin (i Meiriceá, Ceanada agus an AE) ag angael.magcloud.com. Tá sé ar fáil mar pdf ansin, freisin, más mian leat é a léamh ar ríomhaire nó a leithéid sin. Bíonn na sean eagráin ar fáil, freisin.

Táthar ag bailiú ábhair don chéad eagrán eile. Bheadh suim againn i bhficsean go háirithe, má tá scéal agat. Féach angaelmagazine.com. Bí linn!

Résheoid Chorcaí

2011-06-17T17:38:00.003+01:00

Comhghairdeas le Doireann Ní Ghríofa ar seoladh leabhar nua filíochta léi, Résheoid, i lárleabharlann na Cathrach, Corcaigh, le déanaí. Tá Doireann féin agus Biddy Jenkinson le feiceáil sna grianghraif seo.

Seoladh Leabhair

2011-05-24T11:24:00.008+01:00

Résheoid le Doireann Ní Ghríofa
Dáta:10ú Meitheamh 2011
Am: 19:00
Áit: Lár-leabharlann na Cathrach – City Library, Sráid an Chapaill Bhuí, Corcaigh

Fáilte roimh chách!

Sheol Ré Ó Laighléis Résheoid in Inis le déanaí.

Innéacs d'An Gael

2011-05-17T14:27:00.007+01:00

Ar scríobh tú riamh don irisleabhar An Gael? An bhfuil tú fiosrach faoina mbíonn ann? Ar mhaith leat saothair na scríbhneoirí go léir a aimsiú? An bhfuil tú fiosrach faoi ábhair gach eagráin? Tá an t-eolas seo go léir ar fáil trí mheán innéacs nua.

Tá athruithe eile ar an suíomh. Agus an bhfuil a fhios agat go bhfuil An Gael ar fáil mar chomhad pdf anois, chomh mór le hirisleabhar clóite? Agus go bhfuil síntiúis ar fáil? Tá gach eolas anseo.

Beidh eagrán nua againn luath go leor. Agus bíonn gach eagrán de ar fáil i gcónaí. Bí linn!

Íomhánna na Seachtaine

2011-05-14T11:54:00.006+01:00

Scríbhneoirí úra a d’fhreastail ar cheardlann léirmheastóireachta agus scríbhneoireachta Dé Sathairn seo caite (d’eagraigh Cumann Scríbhneoirí Úra na Gaeilge & LeabhairCOMHAR an ócáid seo). Ó chlé: Lydia Groszewski, Aifric Mac Aodha, Laoise Ní Chléirigh, Biddy Jenkinson (stiúrthóir), Beartla de Búrca agus Seán Ó Dubhchon.

Carolina, Aifric, Caitríona agus Celia ag an Oíche Cheoil agus Filíochta i Raghnallach, Baile Átha Cliath, ar an gCéadaoin (buíochas le Maureen agus le Siobhán as an ócáid seo an eagrú).

Sealbhú an Traidisiúin: 20 Bealtaine 2011

2011-05-11T11:07:00.002+01:00

Beidh comhdháil á reachtáil in Institiúid na hÉireann don Léann Daonna (HII) sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, idir 9.15 r.n. - 4.30 i.n. Dé hAoine 20 Bealtaine. Léifear réimse leathan páipéar faoi ghnéithe éagsúla de sheachadadh thraidisiúin agus oidhreacht na Gaeilge, agus seolfaidh Máirtín Tom Sheáinín Mac Donncha Clár Amhrán Mhaigh Cuilinn, le Ciarán Ó Con Cheanainn (nach maireann) ag 5 i.n. i Seomra Caidrimh na Foirne (B104), Áras Newman.

Breis eolas faoi http://www.sealbhuantraidisiuin.wordpress.com/

Coiste na Comhdhála:Niamh Ní Shiadhail, Meidhbhín Ní Úrdail, Ríonach Uí Ógáin.

Seoladh Leabhair

2011-05-09T21:40:00.002+01:00

Ba mhaith le Coiscéim agus Doireann Ní Ghríofa cuireadh a thabhairt daoibh chuig seoladh an leabhair úir "Résheoid" in Inis ar an 14ú Bealtaine.
Am: 5.30 i.n.
Áit: Scéal Eile, An Margadh, Inis.
Léarscáil: http://www.scealeilebooks.ie/Contact%20Us.html

Scoil Samhraidh i UCD

2011-05-09T21:37:00.001+01:00

Beidh scoil samhraidh trí lá ar siúl i UCD idir 28-30 Iúil na bliana seo, ar théama an cheangail idir litríocht na Gaeilge agus an stair.
Scoil idirnáisiúnta a bheas ann, a phléifidh le litríocht Ghaeilge na hÉireann agus na hAlban, agus eagrófar í in ómós do Shomhairle MacGill-Eain, a rugadh céad bliain ó shin (cé nach é a shaothar siúd príomhábhar na scoile). Tabharfar turas leathlae ar Ghleann Maoiliúra i gCo Chill Mhantáin mar chuid den scoil. Áit í sin a bhfuil baint aici le filíocht thábhachtach ón 16ú agus ón 20ú haois. Bheadh an scoil seo an-fheilliúnach do mhic léinn iarchéime, d'fhochéimithe atá ag smaoineamh ar iarchéim sa Ghaeilge, nó dóibh siúd ar spéis leo litríocht na Gaeilge.
Tá eolas cuimsitheach faoin scoil ar fáil ag: http://www.ucd.ie/icsifl/scoilsamhraidh.html
Níl ach líon teoranta áiteanna ar fáil, agus b'fhiú d'éinne a bhfuil spéis aige/aici ann rphost a chur chugainn a luaithe agus is féidir. Is cóir an táille (€20 i gcás na mac léinn) a chur chugainn faoi dheireadh mhí an Mheithimh.
Máire Ní Annracháin (maire.niannrachain@ucd.ie)
Órla Ní Chuilleanáin (orla.nichuilleanain@ucd.ie)

Ceardlann Scríbhneoireachta i mBaile Bhuirne: 10-12 Meitheamh

2011-05-08T20:39:00.002+01:00

Beidh Ceardlann Scríbhneoirí faoi choimhirce Scríbhneoirí Gaeilge ar siúl in Óstán Ghobnatan le linn Thionól na Mumhan

Amannta na Ceardlainne
18.00~19.30 Dé hAoine
10.00~12.00 Dé Sathairn
11.00~13.00 Dé Domhnaigh
Eolas ó Phádraig Mac Fhearghusa : feasta@eircom.net ; 087 290 1154

Oíche cheoil is filíochta i Raghnallach

2011-04-29T12:07:00.003+01:00

Beidh fáilte roimh chách go dtí an léamh filíochta seo le scríbhneoirí áitiúla: Celia de Fréine, Caitríona Ní Chléirchín, Aifric Mac Aodha, agus Ríona Nic Congáil
Ceol, Fíon is Comhrá chomh maith!
Ionad: Eatery 120, Raghnallach
Dáta: 11 Bealtaine
Am: 8 i.n.
Táille: €5
Á eagrú ag Cabairí Raghnallach

Ceardlann Scríbhneoireachta & Léirmheastóireachta

2011-04-25T11:18:00.005+01:00

Beidh ceardlann scríbhneoireachta & léirmheastóireachta ar siúl ar an Satharn, 7 Bealtaine, i mBaile Átha Cliath. Tá an cheardlann seo á reáchtáil ag LeabhairCOMHAR, chun an deis a thabhairt do scríbhneoirí teacht le chéile, aithne a chur ar a chéile, agus a gcuid oibre a phlé.
Tá an cheardlann seo teoranta do 15 rannpháirtí, ionas go bpléifear saothair na ndaoine sin i gceart, agus mholfainn duit ríomhphost a chur chuig scribhneoiri.oga@gmail.com láithreach, má tá fonn ort páirt a ghlacadh sa cheardlann seo.

Beidh trí chuid i gceist leis an gceardlann seo:
10.00 – 1.00: Scileanna Léirmheastóireachta leis an Dr Aisling Ní Dhonnchadha
2:00-5:00: An Scríbhneoireacht Chruthaitheach (filíocht san áireamh) le Biddy Jenkinson
7:00-10:00: Seisiún ‘open mic’ i gClub an Chonartha, Sráid Fhearchair, a thabharfaidh an deis do na rannpháirtithe a scríbhinní a léamh go poiblí.

Dáta: Dé Sathairn, 7 Bealtaine
Áit: Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge, 46 Sráid Chill Dara
Am: 10 a.m. – 10 i.n.
Táille: 10 euro do mhic léinn / 20 euro do dhaoine atá ag obair

Dea-scéalta Dheirdre Ní Chonghaile

2011-04-10T20:54:00.000+01:00

Le tacaíocht ón National Endowment for the Humanities Challenge Grant, tá Institiúid Mhic Eochaidh-Uí Neachtain um an Léann Éireannach ag Ollscoil Notre Dame i ndiaidh Comhaltacht NEH Mhic Eochaidh 2011-12 a bhronnadh ar an Dr. Deirdre Ní Chonghaile. Fad is a bheidh sí ag Ollscoil Notre Dame, beidh Deirdre ag réiteach leabhair a bheidh bunaithe ar a tráchtas dochtúireachta, tráchtas dar teideal ‘Ag teacht le cuan’: Irish traditional music and the Aran Islands. I ngeall ar an saothar seo, bhronn An Chomhdháil Mheiriceánach do Léann na hÉireann gradam uirthi, Duais Adele Dalsimer do Thráchtas Gradamach um an Léann Éireannach 2010. Tuilleadh eolais: http://nationalirelandgalway.academia.edu/deirdrenichonghaile

Duais Leabhar Taighde na Bliana Fhoras na Gaeilge bronnta ar Ríona Nic Congáil

2011-04-06T12:13:00.001+01:00

Bronnadh Duais Leabhar Taighde na Bliana Fhoras na Gaeilge ar Úna Ní Fhaircheallaigh agus an Fhís Útóipeach Ghaelach (Arlen House, 2010) leis an Dr. Ríona Nic Congáil le déanaí. Bronnadh an duais ag an gCruinniú Idirnáisiúnta den Chomhdháil Mheiriceánach do Léann na hÉireann 2011, ag Ollscoil Wisconsin – Madison. Ghnóthaigh an leabhar seo duais cheana féin in Oireachtas na Bliana 2010. Beathaisnéis chriticiúil is ea Úna Ní Fhaircheallaigh agus an Fhís Útóipeach Ghaelach, a dhíríonn ar an mbean ba theanntásaí i saol na Gaeilge i rith na hathbheochana agus a dhéanann scagadh ar a ról mar ghníomhaí cultúrtha, mar dhuine acadúil, agus mar fheimineach a chuir smaointeachas an útóipeachais chun cinn.

Féile Bhaile Átha Cliath in Amharclann an Axis, Baile Munna

2011-03-31T19:24:00.004+01:00

7ú Aibreán 2011

7.00 ‘Na Leabhra’

Dráma nuascríofa le hAodh Ó Domhnaill á léiriú ag Aisteoirí Bulfin, Baile Átha Cliath.Dráma dubh grinn atá ann, suite san am atá le teacht (go luath). Tá an tír faoi smacht míleata agus na seanscoláirí ar a seachaint ó na húdaráis. Á léiriú ag an údar. Fad: 45 nóiméad

8.15 ‘Oileán na Sclábhaithe’ Aistriúchán le Seán Ó Broin ar L'Île des esclaves le Pierre de Marivaux á léiriú ag Aisteoirí Bulfin, Baile Átha Cliath. Dráma grinn ó thús an 18ú haois déag, suite ar oileán amach ón nGréig áit a mbíonn an chumhacht ag na daoine beaga seachas ag na daoine móra. Léiritheoirí : Aoife Ní Ghlaicín-Riain agus Aoileann Ní Chonchubhair. Fad : 40 nóíméad

9.15 ‘Dúirt Bean Liom’ Aistriúchán ar ‘Spreading the News’ le Lady Augusta Gregory, á léiriú ag Aisteoirí an Lóchrainn, Ceatharlach. Dráma grinn a scríobhadh d’oíche oscailte Amharclann na Mainistreach ar 27 Nollaig, 1904. Tagann giúistís nua Shasanach go baile beag tuaithe in Éirinn ... Léiritheoir: Con Ó Cróinín Fad: 35 noiméad

An Chéad Chomhdháil Idirnáisiúnta ar Litríocht Ghaeilge na nÓg

2011-03-26T12:24:00.002Z

Dáta: Aoine 8 & Satharn 9 Aibreán 2011

Áit: Coláiste Phádraig, Droim Conrach, Baile Átha Cliath

Cainteoirí: Máirtín Coilféir, Jacqueline de Brún, Pádraig de Paor, Lydia Groszewski, Caitríona Hastings, Anna Heussaff, Biddy Jenkinson, Siobhán Kirwan-Keane, Màiri Kidd, Jacques Yves Mouton, Máire Ní Bhaoill, Laoise Ní Chléirigh, Órla Ní Chuilleanáin, Ríona Nic Congáil, Aisling Ní Dhonnchadha, Meadhbh Ní Eadhra, Máirín Nic Eoin, Áine Ní Ghlinn, Pádraig Ó Baoighill, Philip O’Leary, Liam Ó Muirthile, Seosamh Ó Murchú, Colmán Ó Raghallaigh, Siwan Rosser, agus Alan Titley.

Tuilleadh eolais: http://litriochtnanog.blogspot.com/

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

2011-03-26T12:12:00.002Z

Áit: Ostán Meadowlands, Trá Lí, Co. Chiarraí
Dáta: Luan Cásca, 25 Aibreán 2011
Am: 10.30a.m. – 5.00p.m.

Le cúnamh ó Foras na Gaeilge, beidh ceardlann scríbhneoireachta ar siúl ag Scríbhneoirí Gaeilge Chiarraí, san Óstán Meadowlands, Trá Lí ar an Luan, 25 Aibreán 2011, 10.30a.m. go dtí 5.00p.m.

Ar mhaithe le plé níos fearr agus níos mine a dhéanamh ar scríbhneoireacht na rannpháirtithe cloífear le deichniúr.
Táille cláraithe 20 euro; mic léinn 5 euro. (Lón ag 1p.m. san áireamh sa táille).

N.B. Is cóir cóipeanna den saothar atá le plé agat (3 dhán nó 2,500 focal de ghearrscéal, úrscéal, dráma, aiste léirmheasa, taighde staire nó eile) a sheoladh go dtí: feasta@eircom.net faoin 17 Aibreán, i dtreo gur féidir iad a dháileadh ar rannpháirtithe na ceardlainne agus a bheith léite roimhré ag gach duine.

Stiúrthóirí ceardlainne:
Pádraig Ó Snodaigh, file & staraí,
Mícheál Ó Ruairc, úrscéalaí
Pádraig Mac Fhearghusa, eagarthóir FEASTA.

Léamh a saothar dá chéile agus aisfhreagra ó chomhscríbhneoirí atá i gceist. Fáilte roimh scríbhneoirí óga agus scríbhneoirí seanbhunaithe.
Teagmháil: Pádraig Mac Fhearghusa,
43 Na Cluainte, Trá Lí, Co. Chiarraí.
——◊——
Istoíche, 25 Aibreán, Óstán Meadowlands, 8.30pm
léifidh Mícheál Ó Ruairc,
úrscéalaí, gearrscéalaí, file, óna shaothar féin.
Fáilte roimh chách.

Scríbhneoirí Úra ar Ghearrliosta Chomórtas Uí Néill 2011

2011-03-23T09:38:00.001Z

Comhghairdeas le Doireann Ní Ghríofa, Ailbhe Ní Ghearbhuigh, Proinsias Mac a’ Bhaird agus Fionnuala Ní Mhealláin agus an gearrliosta do Chomórtas Uí Néill bainte amach acu.

Is iad seo a leanas na filí ar fad a bhain amach an gearrliosta agus a bheidh ag léamh a gcuid dánta ag an gcraobh ceannais:

1. Sólas – Doireann Ní Ghríofa
2. Gort an Óir – Seán Breathnach
3. Ceangal na cúig gcaol – Seán Ó Muireagáin
4. Díosgán – Rody Gorman
5. Irrintiza – Ailbhe Ní Ghearbhuigh
6. Míol mór Bhreandáin – Proinsias Mac a’ Bhaird
7. Lúb ar lár – Máire Wren
8. Maidin Geimhridh – Fionnuala Ní Mhealláin

Beidh an Chraobh Ceannais den chomórtas filíochta ar siúl i mBaile Átha Cliath ar Déardaoin 7 Aibreán 2011 ag 8pm.

Eagrán an Earraigh

2011-03-07T14:22:00.005Z

Tá an t-eagrán úr de An Gael ar fáil anois! Beidh sé ag http://www.litriocht.com/ sul i bhfad. Sna Stáit Aontaithe, i gCeanada agus sa RA, is féidir é a fháil ó http://www.magcloud.com/. Agus anois, ag magcloud, tá sé ar fáil mar pdf, freisin. Tá gach eagrán eile (nua-aimseartha) ar fáil i gcónaí, freisin.

San eagrán seo, tá scéal le Muiris Ó Bric, Dánta le hEoinDunford, alt faoin "Mittelalter Metal" le Séamas Ó Neachtan, alt faoi agus leagan nua de scéal ó Phádraig Feiritéar leis an Dr. Séamus Ó Diollúin, na colúin faoin seanchas agus ceol le Gearóid Ó Ceallaigh agus Lugh DePaor, agus sean-ábhar iontach ó An Gaodhal agus The Wolfe Tone Annual. Agus eagarfhocal is carún leis!

Bíonn fáilte roimh ábhar ó scríbhneoirí an chumainn seo am ar bith, dar ndóigh, má bhíonn an fonn sin ar éinne! Tá gach eolas ar http://www.angaelmagazine.com/.

An Fhéile Aye Write i nGlaschú

2011-03-07T13:40:00.000Z

Beidh an file Caitríona Ní Chléirchín ag léamh a cuid filíochta mar chuid den fhéile Aye Write i nGlaschú ar an Chéadaoin an 9ú Márta. Tosóidh an léamh ar 6.30 sa Leabharlann Mitchell i nGlaschú. Beidh beirt fhilí úra Gaidhlige Daibhidh Eyre, Calum MacLeod ag léamh ina teannta, chomh maith leis an fhile Peter Mac Kay. Beidh Chris Agee ó Irish Pages i láthair ansin fosta, chun labhairt faoi na hiarrachtaí atá ar bun aige nascanna foislitheoireachta a chothú idir an Ghaeilge agus Gàidhlig na hAlban.
Beidh an féile seo urraithe ag Comhairle na Leabhar Gàidhlige agus tá sonraí faoi imeachtaí na féile ar fáil ag: http://www.ayewrite.com/programme/events/Pages/Peter- MacKay.asp

Guthanna Úra ag Féile na Leabhar

2011-03-06T18:44:00.003Z

Proinsias Mac a’ Bhaird, Caitríona Ní Chléirchín,

Kevin Power, Claire Kilroy agus Adam Kelly

ag Féile na Leabhar, Baile Átha Cliath, níos luaithe inniu.

Guthanna Úra ag Aonach na Leabhar, Baile Átha Cliath

2011-02-28T16:04:00.003Z

Beidh Aonach na Leabhar, Baile Átha Cliath, ag tosú an tseachtain seo. I measc na n-imeachtaí, beidh seisiún ann do scríbhneoirí úra na Gaeilge agus an Bhéarla agus gheofar an deis Caitríona Ní Chléirchín, Proinsias Mac a’ Bhaird, Claire Kilroy, agus Kevin Power a chloisteáil ag léamh as a saothair.

Fáilte roimh chách…

Am: 1:10 i.n.
Lá: Dé Domhnaigh, 6 Márta
Áit: Halla na Cathrach, Baile Átha Cliath

Tuilleadh eolais: http://www.dublinbookfestival.com/

Eagla

2011-02-25T19:45:00.003Z

Ar Eagla na hEagla

Cad atá i ndán “d’Éirinn bhán” anois? Cé bheidh “i gceannas na gcríoch gcaoin gcluthar gcuanach gCAM” d’éis an olltoghcháin seo? Cuireann na ceisteanna seo eagla orainn uile i láthair na huaire, dealraíonn.

Tá feiniméan nua tagtha chun solais in iarthar na hEorpa le 25 bliain anuas dar leis an bhfealsamh Luc Ferry. ‘Prolaiféarú na nEaglaí’ a thugann Ferry ar an bhfeiniméan sin. Taibhsítear do Ferry go bhfuil eagla orainn roimh gach rud, nach mór, ar na saolta seo. Creideann sé go gcuireann cúrsaí eacnamaíochta, cúrsaí éiceolaíochta, gnéas, tobac, éin (fliú éanúil), otracht, clónáil, féinmharú, Wikileaks- cuireann na nithe seo uile eagla orainn, dar leis. Ní hamháin sin ach braitheann sé go bhfuil prolaiféarú ainrianta ag teacht ar líon na ‘nEaglaí’ seo bliain i ndiaidh bliana.

Anseo in Éirinn iarGhlas, braithim féin go bhfuil eagla ar Ghaelaibh roimh na hinimircigh, na heisimircigh, an sneachta, bánú na tuaithe, meath na Gaeilge, fás na Síne fada, na hÓglaigh, na hAostaigh, an CAI, An CIA, an ICA, an FCA agus breallóg sin na brille bhreaille, eadhon, Caoimhín Meidhreach. An mbaineann mo thuairimse le hábhar? N’fheadair... ach tá eagla orm go bhfuil breall orm.

An bhfuil an ceart ag Ferry? An feiniméan nua í an eagla? Shamhlófá go raibh aois Mhurchaidh is Mheanchair ag an eagla anois! Conas is féidir le Ferry a rá linn gur feiniméan comhaimseartha is ea í, más ea? Ní cheapann Ferry gur feinméan nua is ea an eagla per se. Tá athrú suaithinseach tagtha ar an bhfeidhm atá ag an eagla i ndioscúrsa poiblí an tsaoil chomhaimseartha, áfach. Tá an tuiscint atá suas ar an eagla anois bun os cionn leis an mbuntuiscint a bhí ceannasach in iarthar na hEorpa 25 bliain ó shin, dar leis. Cén tuiscint a bhí againn ar an eagla roimhe seo, más ea?

Tabharfaidh mé ‘eagla neamhréasúnach’ ar an tuiscint seo. Mothúchán diúltach ab ea an eagla seo aisti féin. Nuair a bhíodh eagla ort agus tú óg, mar shampla, bhíodh náire ort an eagla sin a adhmháil os comhair an tsaoil. Cúis náire ab ea í. Ar deireadh, áfach, thuismigh an ‘eagla neamhréasúnach’ sin neamhspléachas ionat. Conas? Thug sé ort smaoineamh asat féin go misniúil stuama agus gníomhú d’fhonn is go bhféadfá an eagla a shárú go héiritheach. Dúshlán is ea an eagla sa chiall seo. Mothúchán diúltach a éilíonn gníomh dearfach chun braighdeanas neamhréasúnta na heagla a scaoileadh.

A mhalairt de thuiscint atá suas inniu, ar shlí. Tabharfaidh mé ‘eagla réasúnach’ ar an tuiscint seo. Ní mothúchán diúltach í an eagla seo. Ní cúis náire í an eagla seo. Nuair a bhíonn fadhb ar bith againn sa saol poiblí san am i láthair, is é an chéad rud a dheineann na ‘saineolaithe’ ná eagla a léiriú i dtaca leis an bhfadhb. Samhlaítear eagla le gaois sa phróiseas seo agus creidtear coitianta gur chéim dhearfach fhorásach is ea í seo. Léiríonn an ‘eagla réasúnach’ seo sofaisticiúlacht smaointeoirechta na haoise seo, mar dhea.

Tá fadhb leis an tuiscint áirithe seo, dar liom. Má ghlactar leis gur rud maith ann féin is ea an ‘eagla réasunach’ seo, tuismíonn an tuiscint áirithe sin éighníomhaíocht pholaitiúil go mion minic. Conas? Ní dúshlán í an ‘eagla réasúnach’ seo a thuilleadh, dúshlán ar gá dúinn dul i ngleic leis agus a shárú, más féidir. Is geall le hortadocsacht chomhaimseartha anois í an tuiscint gur suáilce ghaoismhear is ea an ‘eagla réasúnach’ seo. ‘Tá eagla orainn faoi X, Y & Z”. Reitric bheagmhaitheasach, dar liom. Focail mhóra agus droch-chur leis. Focail mhóra agus mogaill fholmha. Téann

na focail le gaoth. Ní théann buile ar bith le cnámh. Plus ça change... bleá dí bleá dí bleá.

Áitíonn an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte go bhfuil ‘eipidéim’ ag spré ar fud na hÉireann faoi láthair. Tá 300,000 páiste atá róthrom nó murtallach sa tír. Beidh 310,000 anseo an bhliain seo chugainn. Bhain na figiúirí seo siar asam. Cuireann an fhadhb seo ‘eagla’ ar dhochtúirí na hÉireann. Eagla?! Chuir eagla sin na ndochtúirí ionadh orm. Cad a chiallaíonn sé go díreach? An bhfuil dochtúirí na tíre sceimhlithe ina mbeatha go dtabharfaidh Augustus Ó Gloop agus na siotalaigh eile burdáil dóibh nuair a deirtear leo nach bhfuil cácaí Jaffacha sláintiúil don bhricfeast? B’fhéidir... ach ní dócha é. Is é oighear an scéil, ar ndóigh, go gcreidtear gur ‘gníomh’ dearfach ann féin is eagla sin na ndochtúirí. Tá eagla ar na dochtúirí ergo beidh gach rud go breá!

Cén toradh a bhí ar an ‘eagla réasúnach’ seo in Éirinn le blianta beaga anuas? Collphocú an tsaoil phoiblí. Amhail an collphoc bocht, bhí gannachúis báls in Éirinn. Tá mo leordhóthain de reitric na heagla agamsa. Gníomhaíocht mhisniúil atá de dhíth. Anois ar eagla na heagla agus in ainm Dé-Zeus... ná habairse leis na polaiteoirí go bhfuil eagla ort a thuilleadh!

Muiris Ó Meara

Foilsiúcháin dhigiteacha

2011-02-23T16:40:00.004Z

Tá gach eagrán (nua-aimseartha) de An Gael ar fáil mar leagan digiteach anois. Agus gach leabhar de chuid Tí Trá Lí Media ar fáil, freisin.

Féach http://angael.magcloud.com/.

Scéim Scríbhneoireachta ‘Cluas Cleite’

2011-02-20T14:01:00.003Z

Reáchtálfar dhá chúrsa ar an Scríbhneoireacht Chruthaitheach – ceann do dhaoine fásta agus ceann eile do dhaltaí dara leibhéal – i nGaeltacht Mhúscraí an tEarrach seo.
Is faoi stiúir an scríbhneora dátheangaigh Ré Ó Laighléis a bheidh na cúrsaí.

Cúrsa 6 seisiún i ‘Scríobh an Ghearrscéil agus an Úrscéil’ do dhaoine fásta.
Gach Dé Luain idir 7.30 & 9.30
ag tosú @ 28ú Feabhra go dtí 4ú Aibreán
san Ionad Lae , Baile Mhúirne.

Is í is aidhm leis an gcúrsa sa dá chás go mbeidh tuiscint soiléir ag na rannpháirtithe ar
nádúr agus eilimintí an dá genre (gearrscéal agus úrscéal) agus ar an gcur chuige is gá len
iad a shaothrú go héifeachtach. Is dianchúrsa a bheidh i gceist, ina mbeidh spriocanna
seachtainiúla le baint amach ag na rannpháirtithe síos tríd.
In imeacht na gcúrsaí, tabharfar aghaidh agus léargas cuimsitheach ar bhun-eilimintí agus
scileanna riachtanacha na scríbhneoireachta cruthaithí, m.sh., struchtúr, plota, carachtracht, inseoireacht, comhrá agus stíl, agus é mar sprioc go mbeidh sé ar a gcumas ag na rannpháirtithe scéal ar ardchaighdeán a chruthú.

Cuirfear tús leis an gcúrsa do dhaoine fásta ar an Luan 28ú Feabhra san Ionad Lae
Nua i mBaile Mhúirne costas €50

Má thá suim ag éinne páirt a glacadh sna ceardlanna seo, ní mór teangmháil a dhéanamh láithreach le Bríd & Síle @ 026.45733

Tá an scéim seo, ‘Cluas Cleite’ faoi stiúir Ionad Cultúrtha agus maoinithe ag Ealaín na
Gaeltachta agus ag Coiste Gairmodeachais Chontae Chorcaí.

Ionad Cultúrtha
Baile Mhúirne
Co Chorcai
026.45733

eolas@ionadculturtha.ie
http://www.ionadculturtha.ie/

Comórtas Filíochta Uí Néill

2011-02-15T21:15:00.001Z

Tá Comórtas Uí Néill 2011, oscailte anois d'iarratais, go dtí 16 Márta 2011. Is comórtas dátheangach é seo áit ar féidir le hiarratasóirí dán scríofa i nGaeilge na hÉireann nó Gaeilge na hAlban a sheoladh isteach ach aistriúchán Béarla a chuir ar fáil chomh maith.
Níl aon chostas ag baint leis an gcomórtas seo ná níl aon srian ar na dánta ó thaobh téama de ach oiread.Beidh príomhdhuais de €500 á thairiscint don bhuaiteoir arís i mbliana agus foilseofar an dán buacach ar an irisleabhar Comhar, Gaelport.com agus sa nuachtlitir Eolas. Reáchtálfar craobh Chomórtas Uí Néill ar 7 Aibreán 2011, Cois Teallaigh, Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge, 46 Sráid Chill Dara, Baile Átha Cliath 2.Tá eolas ar rialacha an chomórtais mar aon le foirmeacha iarratais ar fáil ag na naisc thíos:
www.gaelport.com/comortasuineill

Tairseach le seoladh

2011-02-08T19:53:00.001Z

Seolfar an ceathrú heagrán den iris Tairseach, iris Ghaeilge na mac léinn sa cheathrú bliain Iriseoireachta agus Gaeilge in Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath, Déardaoin 10 Feabhra.
Is é Pádraig Ó Ciardha, leascheannasaí TG4 a dhéanfaidh an seoladh agus beidh sé ar siúl i Scoil na Meán, Sráid Áinséir, Déardaoin 10 Feabhra ar a 4.45in.
Beidh fíorchaoin fáilte roimh chách ag an ócáid.

Dea-scéal Chaitríona Ní Chléirchín

2011-02-06T13:37:00.001Z

Comhghairdeas ó chroí le Caitríona Ní Chléirchín, a bhfuil leabhar nua léi, Crithloinnir, ar an ngearrliosta do Dhuais Rupert agus Eithne Strong, mar chuid d’Fhéile Idirnáisiúnta Filíochta Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin.

Léifidh Caitríona a cuid filíochta ag an bhFéile ar an Domhnach 27 Márta agus roghnófar an buaiteoir ag an ócáid sin.

Go n-éirí leat, a Chaitríona!

Ceardlann: Filíocht na Gaeilge san 21ú Aois

2011-01-17T12:39:00.003Z

Fóram a bheidh sa cheardlann seo ina ndéanfar plé ar fhilíocht na Gaeilge san 21ú Aois. Spreagadh - giniúint shíol na filíochta san aigne. Plandáil - conas é a chur ar phár. Bláthú - saibhriú dáin, é a chur in eagar.
Is í Ailbhe Ní Ghearbhuigh a bheidh mar áisitheoir ar an gceardlann. Déanfar cíoradh cáiréiseach ar dhánta na rannpháirtithe. Beir leat dán(ta) ar mian leat barr feabhais a chur orthu. Fáilte roimh chách.
Dáta: Dé Sathairn, 19 Feabhra 2011, 11:00-1:00
Uasmhéid rannpháirtithe: Ochtar
Táille: €30
Tuilleadh eolais: munsterlit@eircom.net

* Clieceáil anseo agus tabhair tacaíocht dóibh *********

2011-01-15T16:01:00.001Z

Duaiseanna Idirnáisiúnta Bhéal Átha na mBuillí 2011

2011-01-10T12:18:00.000Z

Tá sé in am arís ag filí na hÉireann agus na hAlban dul i mbun a gcuid saothar a sheoladh ag ceann de chomórtais mhóra na hEorpa. Cé gur i mbaile beag i gContae Ros Comáin atá an comórtas lonnaithe, bíonn filí an domhain mhóir istigh ar Chomórtas Idirnáisiúnta Filíochta Bhéal Átha na mBuillí. Duaiseanna 15,000 euro san iomlán a bhíonn i gceist, san áireamh 4,000 euro do bhuaiteoir an chomórtais Bhéarla, agus duais den mhéid céanna ar an dán Gaeilge is fearr (i nGaeilge na hÉireann, sa Gháidhlig nó sa Mhanannais). An t-eagras idir-Cheilteach Colmcille a dheineann urraíocht ar an duais deiridh seo, agus ar an dara agus ar an tríú duais de 2,000 agus 1,000 euro chomh maith; agus íoctar táille taistil agus léitheoireachta de 400 euro le triúr eile fós ar an ngearrliosta. Ná dearmadtar Duais Percy French, ar véarsaíocht ghrinn / aorach (i mBéarla nó i nGaeilge), ach oiread: cá bhfios cén duaiseoir a shleamhnófar ‘an clúdach donn’ chuige nó chuici an dreas seo!

Tuilleadh eolais ar fáil ar líne ag http://www.strokestownpoetry.org/ <http://www.strokestownpoetry.org/> agus is cóir iontrálacha, líon ar bith acu ar ábhar ar bith, ach gan a bheith níos faide ná 70 líne, a sheoladh isteach faoin 24 Eanáir 2011.

Cliceáil anseo!

2011-01-07T15:35:00.002Z

An tUltach in Uachtar

2010-12-15T15:02:00.003Z

Má theastaíonn uait bheith ag coinneáil suas chun dáta le An tUltach, irisleabhar Chomhaltas Uladh, tá blag (www.antultach.wordpress.com/) agus leathanach facebook ag baint leis, agus is fiú go mór súil a chaitheamh orthu.
Agus má bhíonn tú díomhaoin i rith na Nollag, ní dhéanfadh sé aon dochar peann a chur le pár agus ábhar a sholáthar don irisleabhar seanbhunaithe seo. Glactar le hagallaimh, tuairimíocht, léirmheastóireacht, tuairiscí ar chúrsaí reatha, litríocht, stair, spórt, ceol, cultúr, na healaíona agus eile.

An Gael - Geimhreadh 2010

2010-12-15T14:24:00.006Z

Tá an t-eagrán is nuaí de Iris Idirnáisiúnta na Gaeilge ar fáil. Beidh sé ag litriocht.com go luath (tá siad sa phost!) agus tá siad ar fáil cheana ag magcloud.com (ach tá postas ró-ard ann mura bhfuil tú i do chónaí sna Stáit, i gCeanada nó sa Ríocht Aontaithe). Is féidir súil a chaitheamh ar an taobh istigh anseo.

San eagrán seo, tá dánta le Eoin Dunford agus Doireann Ní Ghríofa, tá ficsean aistrithe ón Rúisis ag Mark Ó Fionntáin, agus ficsean eile le Lugh De Paor agus Séamas Ó Neachtain. Tá scéal eile le Muiris Ó Bric, colún Lugh De Paor faoin gceol, agus tá alt le Réamonn Ó Cléirigh faoin a chuid taighde ar an stair. Agus mar is iondúil, tá sean-stuif agus pictiúirí deasa ann freisin. Rud éigin do gach éinne!

COMHAR & LEABHAIRCOMHAR

2010-12-15T12:34:00.002Z

Bhí an-oíche ag lucht tacaíochta COMHAR agus Leabhair COMHAR sa Leabharlann Náisiúnta ar an 13 Nollaig, nuair a seoladh iris mhí na Nollag agus an dá shuíomh idirlín nua http://www.iriscomhar.com/ agus http://www.leabhaircomhar.com/
Chomh maith leis sin, seoladh na leabhair seo a leanas: Rún an Bhonnáin (Proinsias Mac a' Bhaird), Uachtaráin na hÉireann (Eithne Nic Eoin), agus Samhradh an Chéasta (Catherine Foley).
D’fhógair Bord Stiúrtha COMHAR Teo. ceapachán Chathail Goan ina chathaoirleach ar an mBord ó 1 Eanáir; fógraíodh freisin go bhfuil Ian Ó Caoimh agus Aifric Mac Aodha ceapaithe ina eagarthóir agus ina heagarthóir liteartha faoi seach ar iris mhíosúil COMHAR, ag teacht i gcomharbacht ar Phól Ó Muirí.

Déjà vu: Leabhar nua Phroinsias Mhic a’ Bhaird le seoladh

2010-12-06T21:11:00.003Z

*****De bharr na drochaimsire, beidh an seoladh seo ar siúl ar an 13 Nollaig*****
Ba mhór ag COMHAR agus LeabhairCOMHAR tú a bheith i láthair Dé Luain, 13 Nollaig ar 6:30in i Leabharlann Náisiúnta na hÉireann, Sráid Chill Dara, Baile Átha Cliath 2.

nuair a sheolfaidh Cathal Goan, Uas. na leabhair nua-fhoilsithe:

Rún an Bhonnáin (Proinsias Mac a' Bhaird), Guth Nua
Uachtaráin na hÉireann (Eithne Nic Eoin), Doras Feasa
Samhradh an Chéasta (Catherine Foley), Foghlaimeoir Fásta
agus nuair a sheolfar COMHAR: Iris mhí na Nollag agus an dá shuíomh idirlín nua http://www.iriscomhar.com/ agus http://www.leabhaircomhar.com/

RSVP ag iriscomhar@gmail.com roimh an Aoine 10 Samhain

Léamh Trítheangach i gColáiste Phádraig, Droim Conrach

2010-11-30T14:34:00.007Z

*****De bharr na drochaimsire, beidh an léamh seo ar siúl ar an 13 Nollaig, ní ar an 7 Nollaig, mar a tugadh le fios roimhe seo*****

Le ceiliúradh a dhéanamh ar cheapadh Liam Uí Mhuirthile, Scríbhneoir Cónaithe don bhliain acadúil 2010-2011, tá míle fáilte romhat chuig:

Ailm, Beith, Coll – Léamh Trítheangach Filíochta
le Liam Ó Muirthile, le haistriúcháin le Gabriel Rosenstock.
*****
Pour fêter l’arrivée de Liam Ó Muirthile comme Écrivain Résident
pour l’année académique 2010-2011, on vous invite à l’événement suivant:

Ailm, Beith, Coll – Lecture de poèmes en trois langues
par Liam Ó Muirthile, avec des traductions par Gabriel Rosenstock.

*****
Áit: An Seomra Caidrimh, Coláiste Phádraig, Dé Luain 13 Nollaig ag 6.00pm.

Comhurraithe ag an gComhairle Ealaíon agus ag Coláiste Phádraig

Leabhar nua ó Ríona Nic Congáil

2010-11-28T17:38:00.005Z

Úna Ní Fhaircheallaigh

agus

an Fhís Útóipeach Ghaelach

Is saothar nuálaíoch é an leabhar seo, a dhéanann athbhreithniú ar an meon a spreag giniúint agus fás ghluaiseacht na hathbheochana in Éirinn ó aimsir an fin de siècle ar aghaidh. Trí staidéar beathaisnéiseach a dhéanamh ar Úna Ní Fhaircheallaigh, an bhean ba theanntásaí i saol na Gaeilge i rith na tréimhse sin, tugtar léargas úr ar thionchar na n-óg ar athbheochan na Gaeilge, agus déantar athléamh ar fheidhm agus ar thábhacht na mban sa ghluaiseacht úd, bíodh an litríocht, an spórt, cúrsaí léinn, cúrsaí polaitíochta, nó feachtais ar son na cothromaíochta inscne i gceist. Léirítear tionchar smaointeachas an útóipeachais - a raibh borradh faoi sa naoú haois déag – ar lucht na hathbheochana agus déantar scagadh ar an gcineál útóipeachais, mar atá, an fhís útóipeach Ghaelach, a ghríosaigh leasaitheoirí sóisialta an náisiúnachais chultúrtha chun cúl a thabhairt le stair ghránna an naoú haois déag agus chun malairt todhchaí a shamhlú agus a chur chun cinn in Éirinn san fhichiú haois.

Ghnóthaigh an leabhar seo duais do shaothar próis in Oireachtas na Bliana 2010, maoinithe ag Oireachtas na Gaeilge.

Grianghraif de Sheoladh Crithloinnir

2010-11-21T13:44:00.004Z

Rún an Bhonnáin: leabhar nua Phroinsias Mhic a’ Bhaird

2010-11-17T09:38:00.002Z

Tá dúnmharfóir i mbun oibre. Ceoltóirí ar an sean-nós á marú aige. Gan de cheangal fánach eatarthu ach nasc aisteach le Cathal Buí Mac Giolla Gunna, file agus údar ‘An Bonnán Buí’. Rún ársa a bhí ceilte leis na cianta is cúis le scrios agus ár inniu. An fada eile a choinneofar faoi cheilt é nó cé chomh fada is a rachaidh daoine áirithe le Rún an Bhonnáin a chosaint?

Beidh an leabhar seo ar fáil sna siopaí roimh dheireadh na míosa seo.

Leabhar nua Phroinsias Mhic a’ Bhaird le seoladh

2010-11-17T09:36:00.001Z

Ba mhór ag COMHAR agus LeabhairCOMHAR tú a bheith i láthair Dé Máirt, 30 Samhain ar 6:30in i Leabharlann Náisiúnta na hÉireann, Sráid Chill Dara, Baile Átha Cliath 2.

nuair a sheolfaidh Cathal Goan, Uas.

na leabhair nua-fhoilsithe:

Rún an Bhonnáin (Proinsias Mac a' Bhaird), Guth Nua
Uachtaráin na hÉireann (Eithne Nic Eoin), Doras Feasa
Samhradh an Chéasta (Catherine Foley), Foghlaimeoir Fásta

agus nuair a sheolfar

COMHAR: Iris mhí na Nollag agus an dá shuíomh idirlín nua

www.iriscomhar.com agus www.leabhaircomhar.com

RSVP ag iriscomhar@gmail.com roimh an Aoine 26 Samhain

Lón le Gaeilge le Scríbhneoirí Úra UCD

2010-11-11T09:50:00.002Z

Buaiteoirí Dhuaiseanna Liteartha an Oireachtais:
Caitríona Ní Chléirchín, Ríona Nic Congáil, Órla Ní Chuilleanáin, Eoghan Ó Murchadha.

Am: Déardaoin, 18 Samhain, 1.00pm
Áit: Seomra Machnaimh, Scoil Uí Chuinn, Belfield.
Costas: €2 do Shóláistí ar mhaithe le ‘Ciste um Leasa na Mac Léinn’/Student Welfare Fund
Á eagrú i gcomhar le Cumann Gaelach agus Cumann Liteartha na hOllscoile

Féile Idirnáisiúnta Filíochta Bhéal Átha na mBuillí

2010-11-11T09:49:00.000Z

29 Aibrean - 1 Bealtaine 2011

Tuilleadh eolais: www.strokestownpoetry.org

EAGARTHÓIR(Í) AR COMHAR

2010-10-29T12:32:00.001+01:00

Fáiltíonn Bord Stiúrtha COMHAR roimh iarratais don chúram
páirtaimseartha mar Eagarthóir leis an iris COMHAR ó 1 Eanáir 2011 go 31 Nollaig 2013, faoi réir ag maoiniú ó Fhoras na Gaeilge nó le hiarratais ar thrian nó dhá thrian den
chúram thuasluaite faoi na teidil thíos:

Cúram eagarthóireachta Faisnéise
Cúram eagarthóireachta Liteartha
Cúram Cóipeagarthóireachta

Tá COMHAR ar cheann de na teidil is so-aitheanta agus is mó cáil i saol na Gaeilge ó 1942 i leith. Duine (nó daoine) freagrach, fuinniúil, beoga, seifteach atáthar a iarraidh. Tá pacáiste eolais ar fáil ó: http://www.iriscomhar.com/ nó comhar.iris@gmail.com

Cuirtear litir iarratais, mar aon le CV, sampla d’obair eagarthóireachta an iarrthóra (más ann dá leithéid), agus ráiteas físe an iarrthóra don iris, chuig an seoladh ríomhphoist thuas roimh Luan 15 Samhain 2010. Beidh agallaimh ar bun Dé Céadaoin 24 Samhain.

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

2010-10-12T21:11:00.000+01:00

Áras na nGael, Sráid Doiminic, Gaillimh
Dé Sathairn, 6 Samhain 2010
10.30a.m. – 5.00p.m.

Le cúnamh ó Foras na Gaeilge, beidh ceardlann scríbhneoireachta ar siúl
ag Scríbhneoirí Gaeilge Chiarraí, in Áras na nGael, Sráid Doiminic, Gaillimh, ar an Satharn, 6 Samhain: 10.30a.m. go dtí 5.00p.m. Ar mhaithe le plé níos fearr agus níos mine a dhéanamh ar scríbhneoireacht na rannpháirtithe teorainneofar a líon do dheichniúr.
Táille cláraithe 20 euro; mic léinn 5 euro. (Lón ag 1p.m. san áireamh sa táille).

N.B. Is cóir cóipeanna den saothar atá le plé (3 dhán nó 2,500 focal de ghearrscéal, úrscéal, dráma, aiste léirmheasa nó eile) a sheoladh go dtí: faoin 1 Samhain, i dtreo gur féidir iad a dháileadh ar rannpháirtithe na ceardlainne agus a bheith léite roimhré ag gach duine.

Stiúrthóirí ceardlainne:
Pádraig Ó Snodaigh, file & staraí,
Mícheál Ó Ruairc, úrscéalaí
& Pádraig Mac Fhearghusa, eagarthóir FEASTA.

Léamh a saothar dá chéile agus aisfhreagra ó chomhscríbhneoirí atá i gceist.
Fáilte roimh scríbhneoirí óga agus scríbhneoirí seanbhunaithe.(Mar réamheolas, tá sé i gceist ceardlann lae a bheith i mBaile Átha Cliath lár Feabhra 2011, agus ceardlann deireadh seachtaine i mBaile Bhuirne lár Meithimh 2011).

Teagmháil: Pádraig Mac Fhearghusa,
43 Na Cluainte, Trá Lí, Co. Chiarraí.
feasta@eircom.net

Cúirt Filíochta

2010-10-04T14:06:00.003+01:00

A Chairde na hÉigse,

Tá grúpa beag dínn ag pleanáil teacht le chéile filí ag Oireachtas na Samhna a bheas ar siúl i gCill Airne ag deireadh na míosa. Cruinniú neamhfhoirmeálta d'fhilí atá i gceist mar a bhíodh sna Cúirteanna Filíochta fadó.

Ní ceardlann atá i gceist, go díreach fóram ina dtiocfadh le filí, ábhar filí agus daoine a bhfuil suim acu san fhilíocht teacht le chéile, a gcuid filíochta (nó filíocht duine eile a thaitníonn leo) a aithris nó a léamh.

Bheadh sé i gceist seans a thabhairt do fhilí na Gaeilge aithne níos fearr a chur ar a chéile, seans a thabhairt dóibh an fhilíocht, ról an fhile, buntaistí/deacrachtaí an fhile a oibríonn trí Ghaeilge a phlé. Beidh seans ag filí tuairimí a mhalartú agus foghlaim óna chéile. Cuirfear béim ar an chairdeas agus ar an taobh sóisialta den ócáid.

Tá fáilte roimh chách, filí seanbhunaithe agus filí atá go díreach ag tosacht ar an cheird a bheith páirteach. Sin ráite, measaimid go n-oibreoidh ócáid den tsórt seo níos fearr le líon beag rannpháirtithe. Creidimid gur leor 7-12 chun go mbeadh ócáid fhiúntach ann.

Más file thú, má tá tú sásta dán nó dhó a léamh agus a bheith páirteach sa 'Cúirt' seo, déan teagmháil liom go luath. Nuair atá tuairim níos fearr againn faoi uimhreacha, rachaimid i dteagmháil leis na rannpháirtithe chun am agus ionad a shocrú i gCill Airne.

Proinsias Mac a' Bhaird

proinsias@arainnmhor.com

NUAIR A CHAS MICIL PHATS BHABA AR CHROMAIL BHÍ AN-TIME ACU

2010-10-01T11:02:00.003+01:00

Le Máirtín Coilféir

Sa bhliain 2007, d'éirigh le Micil Ó Sé, nó Micil Phats Bhaba mar ab fhearr aithne air, d'éirigh leis máistreacht a fháil ar an amthaisteal. Mar sin, shocraigh sé ar dhul siar san am le Cromail a mharú. Is maith a bhí sé tuillte ag an mbastard.
*
Is é a fuair Micil amach ná nach mbraitheann an t-amthaisteal ar an teicneolaíocht ar chor ar bith. Go deimhin, d'fhéadfása féin, a léitheoir liom, is ea, d'fhéadfása an t-amthaisteal a dhéanamh dá mba mhian leat, óir siúd í an fhírinne ghlan: tá an oiread sin cumhachta sa cholainn dhaonna gur féidir rud ar bith a dhéanamh ach leas a bhaint aisti. Tá cumas an duine gan teorainn!
Thuig Micil Phats Bhaba neart éigríochta seo na colainne, agus ba é a bhí in ann adhmad a bhaint aisti. Ar nós an diabhail sna scéalta bhéaloidis, d'fhéadfadh sé rud ar bith a dhéanamh. D'fhéadfadh sé cumas eitilte a bhronnadh air féin, abair, nó an dara bod a fhásadh as baithis a chinn aníos, mar a bheadh aeróg teilifíse ann. Ach ba é an t-amthaisteal a roghnaigh sé.
Cad chuige sin, a deir tú? Bhuel, is amhlaidh nár thaitin Cromail leis in aon chor, in aon chor.
*
Ní raibh le déanamh ag Micil ina dhiaidh sin ach eolas a chur ar lárphointí fuinnimh na colainne agus iad a chur chun a shochair féin.
Nota bene: Is sa tóin atá an fuinneamh i gcomhair an amthaistil.
*
Chaith Micilín bliain go leith ag déanamh cleachtaí aclaíochta leis an gcuid sin dá cholainn, ag oscailt na leicne agus dá ndúnadh, ag feabhsú neart na matáin inti, agus mar sin de. Is mór an chumhacht tóine atá ag teastáil i gcomhair an amthaistil - b'shin an fáth ar thóg sé a oiread sin ama air an scil a thabhairt chun foirfeachta. Ach tar éis na hocht mí déag sin bhí Micil in ann craiceann gallchnó a scoilteadh idir leicne a thiarpa chomh saoráideach is a d'fhéadfádh an dara duine a dhéanamh le bhís. Rinne sé tástáil bheag ar dtús le bheith cinnte nach raibh sé as a mheabhair ar fad: chuaigh siar le breathnú ar na daidhneasóir. Ba léir go raibh rath ar a thuras, mar bhí sé in ann pictiúr a dhéanamh de cheann de na hainmhithe a chonaic sé sa tréimhse luath iúrasach. Siúd é an pictiúr a tharraing Micil ar a fhilleadh ar an aimsir láithreach dó:
Ansin, chrom sé ar a chuid pleananna a réiteach le haghaidh na birte móire.
*
An chéad rud a bhí le déanamh aige - an t-aon rud, i ndáiríre - ná gunna a fháil. Is cinnte go mbeadh gunna uaidh. Ba dhócha go mbeadh cathéide de chineál eicínt ar Chromail a chosnódh ar lann sceana é, ach d'fhéadfaí é a chriogadh go furasta le piléar. Ba ghlaine an piléar freisin. Ní raibh Micil ag iarraidh a chuid éadaigh a mhilleadh le putóga an chonúis. Dheamhan ciall a bheadh leis sin.
*
B'é Liam Ó Deaghaidh an t-aon duine ar lucht aitheantais Mhicil a raibh gunna aige agus, mar sin, is chuige a bhí a thriall. Feirmeoir ab ea Liam, agus choinníodh sé raidhfil sa chófra leis an gcorrphréachán a chaitheamh sa ghairdín nuair nach raibh aon cheo eile le déanamh aige. Ar an tríú lá is fichead de mhí na Samhna 2007, léim Micil isteach ina thrucail agus thiomáin na cúig mhíle dhéag siar ó dheas go hArd Breacáin i gcontae méithghlas na Mí, áit a raibh cónaí ar an Liam Ó Deaghaidh seo, ar feirmeoir é. Nuair a chas Micil isteach ar an mboithrín in aice le teach Liam, bhí mo dhuine ann roimhe ag fanacht leis.
'A dhiabhail bhradaigh, fada nach bhfaca mé thú!' a scairt Micil in ard a ghutha is é á shíneadh féin amach as caibín na trucaile.
'Sé do bheatha, a bhalaics!' a d'fhreagair Liam go meidhreach. 'An dtiocfaidh tú isteach le haghaidh braoinín tae?'
Cad é mar fháilte!
*
Bhí dreas deas cainte ag an mbeirt fad is a bhíodar ag ól an tae is ag ithe na mbrioscaí. Rinne siad cúrsaí an tsaoil a chárdáil agus ba acu a bhí an craic leis an ráisteachas agus leis an mbladar ar fad. Arsa Liam: 'Ó bhó go deo! Nach againne atá an craic anseo leis an mbladar agus leis an ráisteachas ar fad?'
Ansin, arsa seisean: 'Céard is cúis le cuairt mo charad? Is annamh a bhíonn tú sna bólaí seo, agus is seacht n-annaimhe a bhíonn tú ann gan gar uait!'
Níorbh aon amadán é Liam Ó Deaghaidh.
*
Nuair a d'inis Micilín dó gur leis an ngunna a fháil ar iasacht a tháinig sé, bhí drogall ar an bhfeirmeoir é a thabhairt uaidh ar eagla míghníomhartha bheith ar siúl.

'Tuige a mbeadh gunna uaitse, a ghlibire, is gan seilg, marcaíocht, aimsitheoireacht nó aon cheo eile ar do chumas agat?'
Arsa Micil: 'Mar tá fúm dul siar san am le Cromail a mharú.'
Shíl Liam Ó Deaghaidh gur leor sin mar chúis agus thug an raidhfil dó.
*
B'é an t-aon mhíbhuntáiste a bhain le cleas seo an amthaistil a bhí ag Micil - más féidir míbhuntaiste a thabhairt ar a leithéid - ná gurbh éigean dó bheith san ionad ceart le breathnú ar an an ócáid a bhí uaidh. Is é sin le rá, bhí sé in ann taisteal tríd an am ceart go leor, ach ní raibh sé in ann taisteal tríd an spás féin. Cleas eile is ea an spásthaisteal. Nuair a chuaigh sé siar le breathnú ar na daidhneasóir ní raibh mórán dua ag gabháil leis - bhí na hainmhithe sin chomh flúirseach in Éirinn fadó gur fhéad Micil fanacht ina sheomra leapa le breathnú orthu. Ach maidir le Cromail a mharú, bheadh air dul go háit inar sheas an t-ifreannach sin lena dhá spága féin agus ansin é a aimsiú i measc leathanaigh iomadacha an ama.
B'é an áit a roghnaigh sé cois na Bóinne in aice leis an Uaimh sa chontae ríoga, áit a ndearna Cromail agus a chuid saighdiúirí ionsaí ar Chaisleán Dhún Mó am eicínt sa bhliain 1649. Ainneoin nach bhfuil ach dhá mhíle déag idir Ard Breacáin agus Dún Mó, thóg sé dhá uair a chloig ar Mhicil an suíomh a bhaint amach de dheasca na tráchta ar an N3. Dá ndéanfadh sé an t-aistear arís inniu, ba sciobtha i bhfad é: d'fhéadfadh sé dul ar an mótarbhealach.
Bail ó Dhia ar an obair!

Scríbhneoirí Úra i measc na mBuaiteoirí ag Oireachtas Liteartha na Gaeilge 2010

2010-09-28T21:21:00.002+01:00

Comhghairdeas leis na scríbhneoirí úra uilig a ghnóthaigh duaiseanna in Oireachtas Liteartha na Gaeilge 2010. Ina measc, bhí Caitríona Ní Chléirchín, Doireann Ní Ghríofa, Órla Ní Chuilleanáin, Pádraig Mac Congáil, Proinsias Mac a’ Bhaird, Ríona Nic Congáil, agus Seán Ó Dubhchon. Agus níl anseo ach an tús…
Tá Seán Ó Dubhchon, Órla Ní Chuilleanáin agus Pádraig Mac Congáil sa ghrianghraf seo.

An Chéad Chomhdháil Idirnáisiúnta ar Litríocht Ghaeilge na nÓg: Coláiste Phádraig, Droim Conrach, 8-9 Aibreán 2011

2010-09-28T13:57:00.003+01:00

Agus léann litríocht na n-óg ag teacht faoi bhláth go hidirnáisiúnta, feictear go dtugann an cineál litríochta seo léargas úr, nuálaíoch, ar litríocht agus ar chultúr na nGael. Tá sé mar aidhm ag an gCéad Chomhdháil ar Litríocht Ghaeilge na nÓg fóram plé a bhunú chun an lucht léinn, oideachasóirí, foilsitheoirí, scríbhneoirí, agus daoine eile a bhfuil dúil acu i litríocht na n-óg, a thabhairt le chéile chun ceiliúradh a dhéanamh ar an gcineál litríochta seo, mar aon le gnéithe de stair agus de thodhchaí litríocht na n-óg a phlé.

Iarrtar ar dhaoine a bhfuil spéis acu páipéar a léamh ar aon ghné den litríocht do dhaoine óga, teideal an pháipéir agus achoimre ar an ábhar a chur chuig an gCéad Chomhdháil ar Litríocht Ghaeilge na nÓg.

D’fhéadfadh na hábhair seo a leanas a bheith i gceist, ach glacfar le hábhair eile freisin:

Stair Litríocht na n-Óg; Ceist an Aistriúcháin; Litríocht do Dhéagóirí; Litearthacht na n-Óg; Drámaí agus Dánta; Ilchultúrachas; Nuatheicneolaíocht agus an Litríocht; Náisiúnachas agus Trasnáisiúnachas; An Óige i Seánra na Beathaisnéise.

Seol teideal an pháipéir agus achoimre (250 focal) chuig
litriochtnanog@gmail.com roimh 5in ar an 20 Nollaig, 2010.

Tuilleadh eolais: http://litriochtnanog.blogspot.com/
Riarthóir na Comhdhála: An Dr. Ríona Nic Congáil, Roinn na Gaeilge, Coláiste Phádraig, Droim Conrach, Baile Átha Cliath 9.

Scríbhneoir Cónaithe i Roinn na Gaeilge, Coláiste Phádraig 2010-2011

2010-09-23T15:17:00.001+01:00

Comhurraithe ag an gComhairle Ealaíon agus ag Coláiste Phádraig, Droim Conrach.

Fáilteofar roimh iarratais ó scríbhneoirí Gaeilge ar an bpost mar Scríbhneoir Cónaithe don bhliain acadúil 2010-2011. Beidh an Scríbhneoir Cónaithe ag obair i Roinn na Gaeilge sa Choláiste agus tabharfaidh sé/sí léachtaí, ranganna agus ceardlanna ar ghnéithe éagsúla de scríbhneoireacht chomhaimseartha na Gaeilge. Chomh maith leis sin, cuirfidh an scríbhneoir le hobair Roinn an Oideachais, Roinn an Bhéarla, agus Léann Litríocht na bPáistí, de réir mar is cuí.

Tabharfaidh an scríbhneoir tacaíocht do scríbhneoirí cruthaitheacha phobal an Choláiste agus déanfar teagmháil leis an bpobal áitiúil agus le pobal na tíre trí léamha poiblí agus rannpháirtíocht in imeachtaí litríochta eile a eagrófar. Tá sé i gceist go gcuirfeadh an tréimhse mar Scríbhneoir Cónaithe deis luachmhar ar fáil don scríbhneoir a s(h)aothar cruthaitheach féin a fhorbairt agus a chur chun cinn i suíomh tacúil oideachais.

Tuilleadh eolais le fáil ag: www.spd.dcu.ie/vacancies

Níor mhór don iarratas a bheith istigh faoi: 12.00 meán lae ar an Aoine 8 Deireadh Fómhair 2010.

Oíche an Chultúir 2010

2010-09-23T15:07:00.003+01:00

Mar chuid d’Oíche an Chultúir 2010, Dé hAoine na seachtaine seo, beidh scríbhneoirí úra ag léamh i mBaile Átha Cliath: Caitríona Ní Chléirchín, Aifric Mac Aodha agus Simon Ó Faoláin.
Áit: An Eaglais Úinitéireach, Faiche Stiabhna
Am: 6:30 i.n.
Fáilte roimh chách!

2010-09-15T09:12:00.002+01:00

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge
Óstán Meadowlands, Trá Lí
Dé Sathairn, 2 Deireadh Fómhair 2010
10.00a.m. – 4.00p.m.

Le cúnamh ó Foras na Gaeilge, beidh ceardlann scríbhneoireachta ar siúl ag Scríbhneoirí Gaeilge Chiarraí san Óstán Meadowlands, Trá Lí, Co. Chiarraí, ar an Satharn, 2 Deireadh Fómhair: 10.00a.m. go dtí 4.00p.m.
Chun gur féidir plé níos fearr agus níos mine a dhéanamh ar scríbhneoireacht na rannpháirtithe teorainneofar a líon do dheichniúr.
Táille cláraithe 20 euro; mic léinn 5 euro. Lón ag 1p.m. san áireamh sa táille.

N.B. Is cóir cóipeanna den saothar atá le plé (3 dhán nó 2,500 focal de ghearrscéal, úrscéal, dráma nó eile) a sheoladh go dtí:

feasta@eircom.net chun gur féidir iad a dháileadh ar rannpháirtithe na ceardlainne agus a bheith léite roimhré ag gach duine.

Stiúrthóirí ceardlainne:

Pádraig Ó Snodaigh, file & staraí,

Mícheál Ó Ruairc, úrscéalaí &

Pádraig Mac Fhearghusa, eagarthóir FEASTA.

———◊———

Imeachtaí Éigse Fhilí Chiarraí, 1 agus 2 Deireadh Fómhair

• Aoine, 1 Deireadh Fómhair, 8p.m., Óstán Meadowlands,
Léacht ar logainmneacha cheantar Thrá Lí le Breándán Ó Cíobháin,
Seoladh leabhair le Pádraig Mac Fhearghusa ina dhiaidh.

• Satharn, 2 Deireadh Fómhair, 7.00.m., Turas Bus ón Óstán Meadowlands, Trá Lí, go dtí Baile an Fheirtéaraigh, Corca Dhuibhne, mar a mbeidh oíche cheoil agus chaidrimh ag Óstán Cheann Sibéal.

(Ar ais i dTrá Lí ag 1.00a.m). Seolfaidh Breandán Mac Gearailt ‘Stádas na Gaeilge san Ardteist: Na Réasúin leis’ le Maolsheachlainn Ó Caollaí.

Éigse Fhilí Chiarraí

eagraithe ag Conradh na Gaeilge i gcomhar le Scríbhneoirí Gaeilge Chiarraí.

Pádraig Mac Fhearghusa, 43 Na Cluainte, Trá Lí. feasta@eircom.net

Nóirín Uí Dhálaigh, rúnaí Chraobh Thrá Lí. nodalaigh@hotmail.com

Leaba agus bricfeasta ar fáil ag an Óstán Meadowlands, ionad na ceardlainne scríbhneoireachta, ar 65 euro (seomra singil), 45 euro (i bpáirt). Fón: 066-7180444 www.meadowlandshotel.com

An Gael - Fómhar 2010

2010-09-10T01:46:00.004+01:00

Tá an t-eagrán úr de An Gael ar fáil anois!

San eagrán seo:

Eagarfhocal
Mo Chapall, le Muiris Ó Bric
Dánta le Séamas Ó Neachtain
Oileán a'Cheo 2010, le Hilary Mhic Suibhne
Dán le Vincent Hughes
Ó Cheann Ceann na Breataine le Rothar le Gearóid Ó Laoi
Dánta le Tim Quinlan
Seanchas le Gearóid Ó Ceallaigh
Fonn an Phíobaire le Lugh D. DePaor
Miontuairiscí an Chumainn ó 1916,Deireadh scéil ó An Gael 1890, srl.

Beidh sé ar fáil ag www.litriocht.com luath go leor, freisin.

Mura bhfuil tú sna Stáit, i gCeanada nó sa Ríocht aontaithe, fan go bhfaighfidh siad iad (faoi cheann coicíse, déarfainn) agus ceannaigh uathusan é, mar tá postas an daor go dtí na tíortha eile ag magcloud.

IMRAM

2010-09-05T19:43:00.001+01:00

http://imram.ie/

Comhairle don Scríbhneoir Úr

2010-09-03T15:42:00.002+01:00

http://www.bbc.co.uk/irish/video_audio/player/951/gaeilge/

COMHAR: Eagrán na Scríbhneoirí Úra 2010

2010-09-01T17:23:00.002+01:00

COMHAR - Meán Fómhair 2010
CLÁR
EAGARFHOCAL
Ríona Nic Congáil
WWW.EISPÉIREAS.COM
Muiris Ó Meara
OIDHREACHT DHOMHNACH NA FOLA
Pádraig Mac Congáil
AN GAEL: AN IRIS NUA IS SINE AR DOMHAN
Séamas Ó Neachtain
AN LUCHT FILEATA
Ríona Nic Congáil, Ailbhe Ní Ghearbhuigh, Caitríona Ní Chléirchín agus Proinsias Mac a’ Bhaird
FILÍOCHT
Caitríona Ní Chléirchín, Deirdre Ní Chonghaile, Doireann Ní Ghríofa, Proinsias Mac a’ Bhaird, agus Seán Ó Dubhchon.
LÉIRITHEOIR TEILIFÍSE MAORI
Ruth Nic Giolla Iasachta
AN COSANTÓIR
Beartla de Búrca
LÉIRMHEASEANNA AR LEABHAIR NUAFHOILSITHE NA SCRÍBHNEOIRÍ ÚRA
Freda Ní Mhuileann, Michelle Ní Bhraonáin, Aifric Mac Aodha
Ar fáil anois!

IMRAM: Teachtaireacht ó Liam Carson

2010-08-30T15:57:00.003+01:00

Seacht mbliana ag iomramh atá IMRAM agus gan aon fhonn orainn na maidí rámha a ligean le sruth. Aistear síoraí atá romhainn i réimse na litríochta, idir shean is nua. Cúis mhórtais dúinn i mbliana breith an fhile mhóir Máirtín Ó Direáin a cheiliúradh. Beidh léacht agus díospóireacht againn faoina shaothar. Feicfear dánta de chuid an Direánaigh ar an DART ó mhí Mheán Fómhair ar aghaidh agus is i gcomhar le Poems on the Dart de chuid Iarnród Éireann an fiontar seo.

Comhoibriú agus comhpháirtíocht ar mana ón dtús againn agus arís i mbliana: d'eagraíomar Riverrun, oíche dhátheangach cheoil agus filíochta agus an teach lán mar chuid de Fhéile Scríbhneoirí Bhaile Átha Cliath; bhí trí léamh againn don Oíche Chultúrtha, i gcomhar le hÉigse Éireann/Poetry Ireland; comhpháirtíocht nua le Leabharlanna Chathair Átha Cliath agus ClubLeabhar.com is ea Scéalta Átha Cliath.

Léiríonn IMRAM 2010 go bhfuilimid tiomanta don úire agus don nuálaíocht i gcónaí agus tá an-chaint ar siúl cheana féin mar gheall ar an dá thionscadal atá ag an bhfile turgnamhach Séamas Cain dúinn, Gaeltacht na bhFéarthailte/ The Prairie Gaeltacht agus tríd an gcoill. Beidh an litríocht á reic agus á plé, ceol le Muintir Uí Chonaola, Mo Hat Mo Gheansaí, MC Muipéid, Steve Cooney, Colm Ó Snodaigh agus tuilleadh nach iad; ceardlanna; drámaíocht, suiteáil físe & fuaime agus léargais eile ar cé chomh bríomhar is atá litríocht chomhaimseartha na Gaeilge. Bí linn.

Critloinnir

2010-08-28T04:49:00.004+01:00

Cuireann an chomhlacht foilsitheorachta

Coiscéim

fáilte romhat go

~Ionad Éireannach don Léann Daonna

(Humanities Institute of Ireland)

UCD, Belfield, Baile Átha Cliath 4. Ar an

Aoine, 3 Meán Fómhair @ 4.45 in

nuair a sheolfaidh

an Dr. Liam Mac Amhlaigh

an leabhar nua-fhoilsithe

Crithloinnir
Le
Caitríona Ní Chléircín

Beidh soláistí curtha ar fáil don ócáid

Ceardlann Scríbhneoireachta

2010-08-26T18:06:00.000+01:00

Ceardlann Scríbhneoireachta le Gréagóir Ó Dúill

9ú Deireadh Fómhair

Coláiste Mhig Aoidh, Ollscoil Uladh, Doire

Beidh Ceardlann Scríbhneoireachta le Gréagóir Ó Dúill á heagrú ag Éigse Cholm Cille san Fhómhar. Ní hamháin gur file ardcháile é Ó Dúill a bhfuil naoi gcnuasach filíochta curtha i gcló aige, is fairsing a chuid taithí ar ábhar scríbhneoirí a oiliúint.

Beidh an cheardlann ar siúl i gColáiste Mhig Aoidh, Ollscoil Uladh i nDoire, 10r.n. - 5.30i.n. ar 9ú Deireadh Fómhair agus costas £20 air.

Beidh an cheardlann dírithe ar dhaoine a bhfuil tús éigin déanta acu ar scríobh cruthaitheach na Gaeilge agus dúil acu níos mó a bhaint amach. Féachfaidh an Dúilleach le cuidiú praiticiúil a thabhairt do na rannpháirtithe, go háirithe i ngné thábhachtach an athdhréachtaithe.

Tá fáilte roimh scríbhneoirí a bhíonn ag scríobh i seánraí éagsúla litríochta, bíodh filíocht, gearrscéalaíocht, úrscéalaíocht, cuimhní cinn, stair áitiúil nó eile i gceist.

Beidh eagarthóir An tUltach, Gráinne Ní Ghilín i láthair le heolas a thabhairt ar dheiseanna foilsithe.

Caithfidh scríbhneoirí clárú roimh ré trí theagmháil a dhéanamh le Gráinne Ní Ghilín (grainne_work@yahoo.ie). Iarrtar orthu sampla dá gcuid saothair a chur ar fáil faoi 24 Meán Fómhair (mar shampla, 3 dhán, gearrscéal, sliocht as úrscéal srl.)

Tuilleadh eolais:

Gráinne Ní Ghilín

Guthán: (048) 9084 2429 / +44 (0)7850 315255

Ríomhphost: grainne_work@yahoo.ie

www.scriobh.ie

2010-08-15T10:47:00.001+01:00

Is é atá sa suíomh seo ná cur cíos ar na háiseanna ríomhaireachta agus idirlín is fiúntaí a bhaineann le scríobh sa Ghaeilge atá ar eolas. Ní suíomh litríochta ná a leithéid sin atá i gceist, ach áit ina bhfuil cuntas ar na hacmhainní teicniúla agus eile atá ann a chuidíonn le scríobh na teanga, idir fhoclóirí, litreoirí, agus eile. Má tá tuarascáil, fógra, aiste, litir, ríomhphost, nó eile á scríobh agat, tá gach seans ann go bhféadfá leas a bhaint as an láithreán seo.

Ceardlann do Scríbhneoirí úra i gConamara agus i mBaile Átha Cliath

2010-08-04T15:39:00.001+01:00

Tá Cló Iar-Chonnacht ag ceiliúradh éachtaí na scríbhneoirí ar fad a chuir peann ar phár don chomhlacht foilsitheoireachta le cúig bliana fichead anuas faoi láthair. Beidh an comhlacht ag díriú ar an gcéad ghlúin eile scríbhneoirí sna seachtainí amach romhainn áfach, nuair a bheidh ceardlanna á reáchtáil ag an gcomhlacht do scríbhneoirí úra i gConamara agus i mBaile Átha Cliath.
Beidh an chéad cheardlann ar siúl i gColáiste na Tríonóide Dé Sathairn, 18 Meán Fómhair agus is iad Micheál Ó Conghaile, scríbhneoir agus bunaitheoir an chomhlachta agus Mícheál Ó Ruairc a bheidh mar stiúrthóirí na ceardlainne. Tá an ceardlann seo á reáchtáil ag Cló Iar-Chonnacht i gcomhar leis an bhféile litríochta IMRAM agus oifig na Gaeilge san Ollscoil.
Anuas air sin, beidh Ó Conghaile agus Jackie Mac Donncha i láthair ag ceardlann eile a bheidh ar siúl i gConamara ar an 2 Deireadh Fómhair.
Beidh na ceardlanna seo dírithe den chuid is mó ar scríbhneoirí úra nach bhfuil aon leabhar foilsithe fós acu ach a léiríonn cumas scríbhneoireachta. Tabharfar áit ar na ceardlanna freisin áfach do dhornán scríbhneoirí aitheanta, rud a rachaidh chun leasa na scríbhneoirí óga agus na scríbhneoirí aitheanta araon.
Tugtar cuireadh do scríbhneoirí ar mhaith leo a bheith páirteach sna ceardlanna sampla dá saothar: gearrscéal, cúig nó sé de dhánta nó mír ghearr as úrscéal (úrscéalta do dhéagóirí san áireamh) a sheoladh chuig Eagarthóir Cúnta CIC, Aodh Ó Gallchóir roimh an 3 Meán Fómhair 2010.
Tá tuilleadh eolais mar gheall ar na ceardlanna ar fáil ó Aodh Ó Gallchóir, An tEagarthóir Cúnta, Cló Iar-Chonnacht, Indreabhán, Conamara, Co. na Gaillimhe.
Seol ríomhphost chuig aodh@cic.ie nó cuir glaoch ar (091) 593307.

Dianchúrsa i Scríobh an Ghearrscéil & an Úrscéil

2010-08-03T17:25:00.001+01:00

Cuirfidh MÓINÍN cúrsa cuimsitheach 6 deireadh seachtaine i 'Scríobh an Ghearrscéil agus an Úrscéil' ar fáil in An Scríobhlann, arás nua traenála MhÓINÍN i mBaile Uí Bheacháin, Co. an Chláir. Tá áit do dheichniúr (10) ar an gcúrsa. Is é an scríbhneoir Ré Ó Laighléis a bheidh mar stiúrthóir/theagascóir ar an gcúrsa agus cuirfear tús leis ar dheireadh seachtaine 25/26 Meán Fómhair.
Tá an cúrsa seo á mhaoiniú ag Foras na Gaeilge agus íocfar méid áirithe leis an deichniúr (10) a roghnófar chun cuidiú le costais lóistín agus taistil.
Gach eolas agus Foirm Iarratais* ar fáil ó:
Ailsa Ellis, MÓINÍN, Loch Reasca, Baile Uí Bheacháin, Co. an Chláir.
Fón 065 707 7256 / e-phost: moinin@eircom.net .
*Dáta deiridh le haghaidh iarratais is ea 10 Meán Fómhair

An bhFuil Scéal Agat?

2010-08-03T02:56:00.002+01:00

Mar is iondúil, a chairde, tá An Gael ag lorg scéalta, dánta is alt. Táim ag cur le chéile an chéad eagrán eile cheana féin, agus ní mór go mbeidh gach rud agam roimh lár na míosa seo (nó seans nach mbeidh sé san eagrán seo, ach sa cheann ina dhiaidh, b'fhéidir...). Tá gá le ficsean againn go háirithe an uair seo, má tá rud agat. Bí páirteach linn, mar bíonn bailiúchán breá de scríbhneoireacht againn gach eagrán, agus is deas an comhluadar é!

Séamas Ó Neachtain

Eagarthóir

Litir inniu san Irish Times

2010-07-29T08:23:00.000+01:00

Madam, – Frank Feighan TD was recently appointed Fine Gael’s spokesperson for Gaeltacht affairs. This appointment raises one substantial issue. How does Fine Gael expect Frank Feighan to perform his duty as Gaeltacht spokesperson when he has very limited Irish?

He can’t communicate effectively with the thousands of children in the Gaelscoileanna. He can’t communicate effectively with any of the children who are currently learning Irish in the Gaeltacht. He can’t keep abreast of Gaeltacht affairs or comment on Gaeltacht affairs in Irish. He can’t articulate Fine Gael’s policy on the airwaves of Raidió na Gaeltachta, TG4 or RTÉ. How can he understand or promote Gaelic traditional arts or Irish-language literature?

There are plenty of excellent Irish-speakers in Fine Gael, e.g. Michael Noonan, Fergus O’Dowd, Dinny McGinley. When will Fine Gael appoint a Gaeltacht spokesperson who can communicate effectively in Irish? – Yours, etc,

PÁDRAIC BREATHNACH,LIAM CARSON, MICHAEL CRONIN, LOUIS DE PAOR,THEO DORGAN, DAN DWYER,RÓISÍN ELSAFTY, ALEX HIJMANS, ANNA HEUSSAFF,BIDDY JENKINSON, ANGUS LAMBKIN, AIFRIC MAC AODHA,PROINSIAS MAC A’ BHAIRD,IARLA MAC AODHA BHUÍ,EOGHAN MAC CORMAIC,TADHG MAC DHONNAGÁIN,DOIMNIC MAC GIOLLA BHRÍDE, SEOSAMH MAC MUIRÍ, ROBERT MCMILLEN,CLÁIR NÍ AONGHUSA, MUIREANN NÍ BHEAGLAOICH, ÓDÍ NÍ CHÉILLEACHAIR,CAITRÍONA NÍ CHLEIRCHÍN,DEIRDRE NÍ CHONGHAILE,MÁIRE NÍ CHUALÁIN, ÉILÍS NÍ DHUIBHNE, RÓISÍN NIC DHONNCHA, GRÁINNE NÍ GHILÍN,BLÁTHNAID NÍ GHRÉACHÁIN,TRACEY NÍ MHAONAIGH,CIARA NIC MHATHÚNA, GRÁINNE NÍ MHUIRÍ, LESA NÍ MHUNGHAILE, SÍLE NÍ SCANNLÁIN, BRENDA NÍ SHÚILLEABHÁIN, BRIAN Ó BROIN,AODH Ó CANAINN, MAIDHC Ó CATHAIL, ANTOINE Ó COILEÁIN, ÉANNA Ó CRÓINÍN, TADHG Ó DÚSHLÁINE, ÉAMON Ó HAOGÁIN, DONNCHA Ó HÉALLAITHE, SEÁN Ó FLAITHEARTA, MICHAEL BHARRY Ó FLATHARTA, TADHG Ó GEALBHÁIN, LILLIS Ó LAOIRE, CONCUBHAR Ó LIATHÁIN, PÁDRAIG Ó LIATHÁIN, MÍCHEÁL JOHNNY Ó MEACHAIR, MUIRIS Ó MEARA, GEARÓID Ó MÓRDHA, PEADAR Ó MUIRCHEARTAIGH, COLMÁN Ó RAGHALLAIGH, DARACH Ó SCOLAÍ, PEADAR Ó RIADA, MÍCHEÁL Ó RUAIRC, FEARGUS Ó SNODAIGH, GABRIEL ROSENSTOCK, ALAN TITLEY, GEARÓIDÍN UÍ LAIGHLÉIS, TREASA UÍ LORCÁIN, CLARE WALSH, JEANNINE WOODS.

Stádas na Litríochta Gaeilge

2010-07-27T18:13:00.000+01:00

Cuireadh blag nua ar bun chun moltaí a fháil maidir le cur chun cinn na litríochta Gaeilge sa chathair (agus ar fud na tíre) agus stádas nua ‘Chathair Litríochta de chuid UNESCO’, bronnta ar Bhaile Átha Cliath. Má tá moladh nó moltaí dearfacha agat, tapaigh an deis seo chun do thuairimí a roinnt ar an mblag agus cuirfear na moltaí is fearr faoi bhráid Sheirbhís Leabharlainne na Comhairle Cathrach i Mí Mheán Fómhair.
Féach http://stadasnalitriochta.blogspot.com/

Baile Átha Cliath mar Chathair Litríochta de chuid UNESCO

2010-07-26T19:57:00.002+01:00

Maidin inniu, d’fhógair Ardmhéara Bhaile Átha Cliath, Gerry Breen, in éineacht leis an Aire Turasóireachta, Cultúir agus Spóirt, Máire Ní Ainifín T.D., gur roghnaíodh Baile Átha Cliath go hoifigiúil mar Chathair Litríochta de chuid UNESCO, ceann de cheithre chathair ar domhan a bhfuil an gradam seo acu. Tugann an gradam seo aitheantas do phróifíl chultúrtha Bhaile Átha Cliath agus dá stádas idirnáisiúnta mar chathair litríochta den scoth.
Bhí Aifric Mac Aodha, Laoise Ní Chomhraí agus Caitríona Ní Chléirchín i measc na scríbhneoirí a bhí i láthair ag an gceiliúradh ag Amharclann na Canála Móire inniu.
Tuilleadh eolais http://www.dublincityofliterature.ie/

Litir

2010-07-23T01:17:00.007+01:00

A Chairde,

Téann focal le gaoth agus téann buille le cnámh. Ábhar maíte ag Fine Gael le fada an lá anois is ea an ‘bhá’ atá acu leis an nGaeilge. Ar eagla aon mhíthuisceana, áfach, b’fhéidir nár mhiste an focal sin ‘bá’ a thabhairt chun léire ábhairín faoi mar a réalaíodh í go cruthanta i bhFine Gael le déanaí. An mhí seo, cheap Enda Kenny an t-uasal Frank Feighan mar urlabhraí Gaeltachta an pháirtí. Tógann an ceapachán sin ceist an-bhunúsach, mar atá, conas is féidir le Frank Feighan feidhmiú mar urlabhraí Gaeltachta muna bhfuil urlabhra na Gaeltachta aige?

Cuireadh an cheist réasúnta seo chuig Vincent Gribben- 'Head of Internal Communication, Fine Gael' - le déanaí. Ba dhóigh le duine ar an dteideal réamhluaite go mbeadh ealaín na cumarsáide go paiteanta ag an t-uasal Gribben. Tá fabhbanna cumarsáide i bhFine Gael, faraor. Grinnigh an freagra ‘báúil’ a fuaireamar ar an gceist a sheolamar chuige i nGaeilge.

Frank Feighan TD is not the first Deputy with responsibility for Gaeltacht Affairs with limited Irish. Síle De Valera served as Minister for the Gaeltacht with limited Irish.

Ní gá go mbeifeá i do ‘cheannasaí cumarsáide’ ionas go n-aithneofá go bhfuil freagra ‘báúil’ Gribben i mBéarla. Tá easpa rianúlachta i bhfreagra Gribben chomh maith. Nuair a ceapadh Síle De Valera mar aire Gaeltachta cháin Fine Gael an ceapachán sin go láidir. Bhí an ceart ar fad acu. Is léir anois, áfach, gur ‘bá’ aon uaire ab ea í sin ag Fine Gael. Mhínigh an t-uasal Gribben dúinn ansin:

2 Frank Feighan TD is take lessons in Irish to improve his communication skills in the language and is happy to do so.

Caithfear a admháil go dtéann teanntás Gribben ar an mBéarla thar cailc na cumarsáide san abairt seo. Ag deireadh na teachtaireachta, áfach, míníonn Gribben dúinn go bhfuil dáir suirí ar Frank Feighan agus go dteastaíonn uaidh siúl amach le Conradh na Gaeilge!!!

3 His discussions to date Conradh na Gaeilge have been cordial and constructive.

Abair ‘Bá’! Tá súil agam go n-éiríonn le Frank Feighan an cliúsaí sin Conradh na Gaeilge a mhealladh gan ró-mhoill.

Ní bhaineann an ceapachán seo le Frank Feighan per se ach le neamhiontas Fhine Gael i dtaca leis an nGaeilge agus an nGaeltacht trí chéile. Is é an neamhiontas sin a thug orthu urlabhraí Gaeltachta a cheapadh a labhróidh ar neamhchead do mhuintir na Gaeltachta agus do phobal na Gaeilge trí chéile. Tá an ceart is bunúsaí atá dlite do phobal na Gaeilge- saoirse cainte i nGaeilge -toirmiscthe orainn trí bhíthin an chinnithe seo. Tá ceist amháin againn. Cathain a dhéanfaidh Fine Gael leorghníomh sa bhfaillí seo?

‘Bá’? Focail mhóra ... mogaill fholmha.

Beannacht,

Pádraic Breathnach

Liam Carson

Theo Dorgan

Anna Heussaff

Biddy Jenkinson

Proinsias Mac a’ Bhaird

Seosamh Mac Muirí

Muireann Ní Bheaglaoich

Caitríona Ní Chleirchín

Deirdre Ní Chonghaile

Eibhlís Ní Dhuibhne

Gráinne Ní Ghilín

Síle Ní Scannláin

Brenda Ní Shúilleabháin

Aodh Ó Canainn

Lillis Ó Laoire

Muiris Ó Meara

Colmán Ó Raghallaigh

Mícheál Ó Ruairc

Feargus Ó Snodaigh

Gabriel Rosenstock

Alan Titley

An Gael ar Fud an Domhain!

2010-07-22T02:58:00.002+01:00

Faoi dheireadh agus faoi dheoidh, tá an comhlacht Magcloud ábalta cóipeanna (ceann ar cheann) a sheoladh go duine ar bith ar fud an domhain! Mar sin, is féidir le haon duine ag a bhfuil ceangal leis an idirlíon An Gael a cheannach anois. Is féidir é a fháil ó www.litriocht.com freisin, agus níos mó ná cóip amháin a fháil uathusan.

Tá an t-eagrán nua á chur le chéile againn faoi láthair, agus beidh fáilte roimh do chuid scríbhneoireachta!

Seo an nasc le Magcloud: http://angael.magcloud.com/

Fine Gael agus an Ghaeilge

2010-07-20T16:09:00.009+01:00

Sheol mé féin- Muiris Ó Meara - agus Gabriel Rosenstock, file, an ríomhphost atá ag bun an leathanaigh anseo go Fine Gael le déanaí. Tá an freagra a thug an t-uasal Vincent Gribbin ar an ríomhphost sin foilisthe agam anseo thíos leis. Gabhaim buíochas ó chroí le Vincent Gribbin as an dua a chaith sé leis an bhfreagra a sheol sé chugainn óir is réaladh glinn é freagra Gribbin ar an mbá sin a mhaíonn Fine Gael atá acu leis an nGaeilge agus an nGaeltacht trí chéile, dar linn. Easpa trédhearcachta a chastar leis an gcóras polaitíochta go mion minic sa tír seo ach níor chuir an t-Uasal Gribben fiacail ann. Tá moladh go cranna na spéire dlite do Vincent Gribben agus gabhaimid buíochas ó chroí leis.

Tá an teideal mórthaibhseach 'Head of Internal Communication' luaite le hainm Vincent Gribben sa chomhfhreagras a bhí againn leis. Teideal an-bhreá agus ní haon dóithín an Vincent Gribben seo arsa mise liom féin nuair a fuaireas an freagra uaidh. Bhí coinne agam go mbeadh ealaín na cumarsáide go paiteanta ag Vincent Gribben. Is léir, áfach, go bhfuil fadhbanna bunúsacha cumarsáide ag 'ceannasaí na cumarsáide inmheánaí' i bhFine Gael.

Breithnigh an ríomhphost a sheolamar go dtí ceannasaí na cumarsáide inmheánaí ar dtúis, a chairde.

'A chara' a bhí mar thús againn leis an dteachtaireacht seo. Maíonn Fine Gael go seasta go bhfuil 'bá' acu leis an nGaeilge agus samhlaíodh dom go mbeadh an beannú seo oiriúnach mar thús leis an dteachataireacht- entre amis, mar dhea. Sa chuid eile den dteachtaireacht bhí freagra réasúnta á lorg againn ar cheist réasunta, mar atá, conas is féidir le Frank Feighan feidhmiú mar urlabhraí Gaeltachta muna bhfuil an éadáil is bunúsaí atá riachtanach d'fhonn cúram an urlabhraithe sin a chur i gcrích aige?

Muna bhfuil urlabhra na ndaoine agat, feictear domsa nach féidir leat labhairt leis na daoine sin. Sa chás sin, feidhmíonn an t-urlabhraí go tíoránta óir caithfidh sé labhairt as féin beag beann ar aon chumarsáid fhódúil le muintir na Gaeltachta. Tá nóisean an urlabhraithe saobhaithe go hiomlán sa chás sin, dar liom.

Breithnigh anois an freagra a thug Vincent Gribben ar ár dteachtaireacht. Ní gá go mbeifeá i do 'cheannasaí cumarsáide' go n-aithneofá go bhfuil freagra Gribben i mBéarla. Sin é an chéad réaladh coincréideach a fuaireamarna ar an mbá sin a mhaíonn Fine Gael atá acu i leith na Gaeilge. Bá aimrid is ea í muna bhfuil Fine Gael sásta 'cumarsáid' ar an leibheál is bunúsaí .i. sa chás seo, trí mheán na Gaeilge.

Is léir go bhfuil deacrachtaí cumarsáide ag Fine Gael ach ná bímís ró-dhian ar Vincent Gribben .... Ní foláir dúinn acmhainn cumarsáide Vincent Gribben a ghrinniú i mBéarla leis óir tá an méid sin dlite do 'cheannasaí na cumarsáide inmheánaí', dar liom.

Breithnigh an teanntás atá ag Vincent Gribben ar an mBéarla agus ní foláir duit an cheist a chur chugat féin an mbeidh Vincent Gribben féin ag freastal ar ranganna Béarla gan ró-mhoill....

"Frank Feighan TD is take lessons in Irish" ??? Cad is brí le sin ?

(Seol bhur bhfreagraí ar chárta poist go dtí ceannáras Fhine Gael le bhur dtoil agus beidh ranganna Béarla in aisce don bhfreagra is fearr)

Frank Feighan TD is take lessons in Irish to improve his communication skills in the language and is happy to do so.

Ach b'fhéidir nach bhfuil an ceart agam in aon chor óir deir 'ceannasaí na cumarsáide inmheánaí' linn ansin go bhfuil fonn ar Frank Feighan siúl amach le Conradh na Gaeilge!!!!! N'fheadair an dtuigeann Conradh na Gaeilge go bhfuil Feighan ag suirí leo le déanaí ach sin a deir 'ceannasaí na cumarsáide inmheánaí' linn agus glacaim leis go bhfuil an ceart ag an Vincent Gribben sa chás seo.

His discussions to date Conradh na Gaeilge have been cordial and constructive.

Ba mhaith liomsa mo bhuíochas ó chroí a ghabháil le 'ceannasaí na cumarsáide inmheánaí' Vincent Gribben óir is cinnte nár samhlaíodh dom riamh go raibh dáir suirí ar Frank Feighan agus tá súil agam go n-éiríonn leis an cliúsaí sin Conradh na Gaeilge a mhealladh gan ró-mhoill.

Maidir leis an gceist a d'ardaigh 'ceannasaí na cumarsáide inmheánaí' i dtaca le Síle De Valera, cháin Fine Gael an ceapachán sin go láidir ag an am agus bhí an ceart ar fad ag Fine Gael sin a dhéanamh. Is follas go bhfuil easpa rianúlachta i gceist anseo le polasaí Fhine Gael.

Frank Feighan TD is not the first Deputy with responsibility for Gaeltacht Affairs with limited Irish.

Síle De Valera served as Minister for the Gaeltacht with limited Irish.

Má bhí Fine Gael sásta Síle De Valera a cháineadh toisc nach raibh Gaeilge aici ba cheart dóibh athbhreithniú a dhéanamh anois ar cheapachán Frank Feighan. Baineann an ceapachán seo leis an mbá, mar dhea, atá léirithe ag Fine Gael i dtaca leis an nGaeilge agus le bundínit mhuintir na Gaeltachta. Ní foláir dom a aibhsiú nach bhfuil fadhb ar bith againn le Frank Feighan agus tá sé cloiste againn go bhfuil sé báigiúil leis an nGaeilge. Baineann an ceapachán seo le neamhiontas Fhine Gael i dtaca leis an nGaeilge trí chéile, neamhiontas a thug orthu uralabhraí Gaeltachta a cheapadh a labhraíonn ar neamhchead do mhuintir na Gaeltachta.

A Chara,

Ba mhór agam dá bhféadfá polasaí Fhine Gael i dtaca le ceapachán Frank Feighan a shoiléiriú dom. Tá an t-uasal Feighan ceaptha mar urlabhraí Gaeltachta ag Fine Gael le déanaí. Is ar éigean má tá Gaeilge ag an t-uasal Feighan. Dá réir sin, is ar éigean más fiú dúinn urlabhraí a thabhairt air óir baineann urlabhra le cumas teangan agus cumarsáide go bunúsach- éadáil nach bhfuil ag an t-uasal Feighan i nGaeilge.

Ar mhaithe le soiléire, ar mhiste leat a mhíniú dom an bhfuil sé beartaithe ag Fine Gael urlabhraí Gaeltachta a cheapadh atá inniúil in urlabhra na Gaeltachta gan ró-mhoill?

Beannacht,

Muiris Ó Meara

Muiris

Thank you for your email. Fine Gael is always happy to receive such communications.

In response, I would make three points -

1 Frank Feighan TD is not the first Deputy with responsibility for Gaeltacht Affairs with limited Irish.

Síle De Valera served as Minister for the Gaeltacht with limited Irish.

2 Frank Feighan TD is take lessons in Irish to improve his communication skills in the language and is happy to do so.

3 His discussions to date Conradh na Gaeilge have been cordial and constructive.

Regards,

Vincent Gribbin
Head of Internal Communication
Fine Gael Headquarters
51 Uppr Mount St, Dublin 2
01-6198422

Crithloinnir: leabhar nua filíochta ó pheann Chaitríona Ní Chléirchín

2010-07-17T15:03:00.003+01:00

Comhghairdeas ó chroí le Caitríona Ní Chléirchín, a bhfuil leabhar nua filíochta, Crithloinnir, curtha i gcló aici. Tá neart le rá ag filí agus ag criticeoirí faoin gcéad chnuasach ó pheann an fhile úir seo:

"Gach ní ag lonrú sa chnuasach seo ó pheann Chaitríona. Gach ní, gach casadh i bhfriotal friseáilte an fhile ag criostalú I bpaisean an ghrá. Gach focal, gach siolla roghnaithe go cúramach aici chun teannas na seirce a chruthú dúinn. Is cnuasach aislingeach é ina bhfuil claíomh rinneach na fírinne ag saighdeadh tríd. Is leabhar gleoite é ina bhfuil lasair, loinnir is l’amour ag sileadh thar chiumhais na leathanach ann."
- Rita Kelly

"Sa chuid is fearr de na dánta sa chéad chnuasach seo ag Caitríona Ní Chléirchín, tá guth leochailleach ag labhairt linn os íseal sa mheathsholas sin a bhfuil ‘cinnteachtaí néata’ an dorchadais ar thaobh amháin de, agus crithloinnir an chroí leonta nach féidir a mhúchadh ar an dtaobh eile."
- Louis de Paor

"Baineann mianach an tsíoda leis na dánta seo ó thosach deireadh, agus fós tá guth diongbháilte, barántúil ag Ní Chléirchín. Tá tiúineáil oscailte sna dánta seo, a ligeann isteach sinn ina gcroílár. Tá an file féin i láthair go hiomlán ina cuid filíochta, go séimh, paiseanta le húire bhanúil."
- Liam Ó Muirthile

"Is maith mar a fheileann an teideal Crithloinnir don chéad chnuasach filíochta seo le Caitríona Ní Chléirchín. Téann na dánta seo i bhfeidhm ar an intleacht agus ar an gcroí, agus cuidíonn an teanga shíodúil chéadfaíoch le sinn a sheoladh ar thuras fionnachtana agus féintuisceana ina bhfeidhmíonn an timpeallacht fhisiciúil mar ghné dhílis den teagmháil dhaonna. "
- Máirín Nic Eoin

Beidh Crithloinnir ar fáil sna siopaí leabhar go luath.

Seol an teachtaireacht seo go Fine Gael le do thoil: finegael@finegael.com

2010-07-17T14:25:00.005+01:00

A Chara,

Ar mhaithe le soiléire, ar mhiste leat a mhíniú dom an bhfuil sé beartaithe ag Fine Gael urlabhraí Gaeltachta a cheapadh atá inniúil in urlabhra na Gaeltachta gan ró-mhoill?

Beannacht.

Fuinneamh Úrnua

2010-07-01T19:31:00.003+01:00

Fuinneamh Úrnua

agus

Slánú na Litríochta Gaeilge

Caitríona Ní Chléirchín

Ba é an file Michael Davitt an chéad duine le dúshlán a thabhairt don ghlúin óg in INNTI 15 (Nollaig 1996), an INNTI deireanach le teacht amach:

Is é mo dhóchas ...go dtiocfaidh glúin óg chun cinn ar cás leo saibhreas agus ceart na teanga seo...glúin nua filí ina measc a thabharfaidh ár ndúshlán-na, sean fhondúirí na seanfhocal is na gramadaí! Leis seo tugaimse bhur ndúshlánsa, á ábhar filí.

Tá an ghlúin nua filí sin ar an saol anois: Aifric Mac Aodha, Ailbhe Ní Ghearbhaigh, Simon Ó Faoláin, (Mé féin, Caitríona Ní Chléirchín), Ceaití Ní Bheildiúin, Muiris Ó Meara, Deirdre Ní Chonghaile, Scott de Buitléir agus daoine eile. Mar a deir mo chomhfhile Aifric Mac Aodha liom, tá faoi mar a bheadh lúb ar lár idir glúin INNTI agus fiú an dara glúin INNTI agus an dream óg atá ann anois.

Bhí fuinneamh úrnua le brath san aer ag seoladh Gabháil Syrinx, an chéad chnuasach ag an sárfhile Aifric Mac Aodha ar an 3 Meitheamh (2010) san eaglais Unitéireach, ar fhaiche Stiabhna, i mBaile Átha Cliath. Bhí a fhios ag a raibh i láthair gur ócáid stairiúil a bhí ann, go gcuimneofaí ar an ócaid shollúnta seo sna blianta le teacht. Thug an tOllamh Máire Ní Annracháin an-léargas ar an saibhreas dochreidte taobh thiar den leabhar seo, idir shaíocht an traidisiúin, shárcheardaíocht, úrnuaíocht agus phian doráite. Thug sí suntas don dóigh inár shéan an leabhar aon ghleoiteacht ach seachas sin go ndeachaigh sé i ngleic le géire an tsaoil. Is fiú i measc na péine, go raibh slánú le fáil.

Chuireas gaiste síos don fhrancach,
Ach níor chaipeas ann ach smólach.
(Aifric Mac Aodha, Gabháil Syrinx 2010)

Spéirfhile í Aifric Mac Aodha, agus ar nós an smólaigh sin sa ghaiste, canann sí i línte filíochta áta fite go dlúth, faoi iontas is uafás na beatha, is an bháis, sa spás sin idir beatha agus bás.

Tá idir íogaire agus chrógacht ag roinnt leis an gcéad chnuasach dánta seo ó fhile ar beag an fonn atá uirthi trioblóidí an tsaoil chomhaimseartha a shéanadh ná a sheachaint, ach ata lántsásta ag an am céanna brabach a bhaint as an gcíoradh ata déanta in imeacht na n-aoiseanna ar ghnéithe áirithe de chruachás cianársa an duine

: a deir an Dr Caoimhín Mac Giolla Léith linn sa réamhrá.

Tá stíl snasta, chlasaiceach ag Mac Aodha ina bhfaigheann muid macallaí ó Mháire Mhac an tSaoi agus ó Sheán Ó Ríordáin. Baineann íogaire leis na dánta aici ina bhfaigheann muid meascán den bhuaireamh agus den dóchas, den scáil agus den solas. Sa dán “Focal Cosanta” cuirtear síos ar an traidisiún a bhí ann blaoscanna capaill a chur faoin úrlár damhsa tráth le cur le cumhacht an cheoil. D’fhéadfaí gur léiriú iad na blaoscanna seo ar an bhagairt a luíonn sna scáileanna ar an ghrá ar uaire:

Leagtaí blaoscanna each
faoi chúinní halla an damhsa tráth,
go mbainfí macalla as boinn na mbróg
(Aifric Mac Aodha, Gabháil Syrinx 2010)

Áilleacht osnadúrtha an ghrá a sháraíonn an bás a fhaigheann muid in “X-anna agus O-anna”, agus i ndánta eile dá cuid.

(II)
Réalta
D’inis a hathair di gur thit na réalta
Ón spéir anuas isteach sa phróca
A chóirigh sé ar licín a fuinneoige.
Inniu féin, ní bhainfeadh sí an barr de
Ar eagla go n-éalódh sí orthu.
(III)
Buaine
Mar shnáithín uainolla,
É i bhfostu i ndriseog:
Sin mar a mhairfidh a ghrá di.
(Aifric Mac Aodha, Gabháil Syrinx 2010)

Áilleacht bhriste-chroíach a bhaineann le sárshaothar ó pheann Aifric Mhic Aodha. Is furasta a aithint gur scoláire le seanGhaeilge í agus gur fíorealaíontóir í, atá réidh le “conablach an chait” a ithe mas gá sin.

Is léir go mbíonn cáilliúint ollmhór taobh thiar de chnuasach filíochta ar bith, ar bhealach, cibé acu bás athar, máthar, deireadh caidrimh nó fiú deireadh brionglóide. Is cinnte go ndéantar ceiliúradh ar aoibhneas na beatha agus feicfidh muid sin i saothar Ailbhe Ní Ghearbhuigh go háirithe. Tá áit ag an héadónachas san fhilíocht fosta: héadónachas, buairt ollmhór agus an eacstais sin a mbíonn an Dr Pádraig de Paor ag trácht air: is é sin ná go sáraítear an duine féin ag eacstais na beatha ar uaire: eacstais na collaíochta nó an bháis. Is fada an turas a bhíonn le déanamh ag file óg agus is dócha go nglacann sé thart ar dheich mbliana nó níos mó chun an chéad chnuasach a chur amach, ar bhealach.

Scríobh mé faoi thodhchaí na litríochta cheana in alt do Chomhar (Meitheamh 2010), ach fiú ó shin tá borradh agus bláthú tagtha ar thodhchaí na litríochta Gaeilge le seoladh leabhair Aifric. Luaigh mé gur shíl mé gur féidir linn a bheith dóchasach faoi thodhchaí na litríochta agus na scríbhneoireachta Gaeilge in ainneoin an lagtrá eacnamaíochta, in ainneoin cuinsí na haeráide in maireann muid inniu agus in ainneoin an scrios a dhéantar ar an teanga féin gach uile lá.

Gníomh dóchais atá san ealaín. Gníomh teiripe agus gníomh suilt é ar uaire fosta. Is é an t-ealaíontóir an duine a chuireann a d(h)óchas sa todhchaí nuair a chruthaíonn sé dán, dráma, pictiúir, úrscéal is cuma. Creideann sé/sí go mbeidh ann don ealaín sin i ndiaidh a b(h)áis agus nuair a smaoiníonn muid faoi: is dóchas craiceáilte é an dóchas seo san ealaín, sa teanga agus sa litríocht. Dóchas craiceáilte ach riachtanach san am céanna. Molann Gabriel Rosenstock an dóchas seo a bheith againn san aiste aige ‘The Future of Literature, Literature of the Future’.
Chuirfimis ár ndóchas ag snámh i mbáidíní teanga...faoi mar a rinne an mórfhile Nuala Ní Dhomhnaill.

Díreoidh mé anseo ar chúrsaí filíochta mar is é sin an réimse is mó a bhfuil spéis agus saineolas agam ann. Is cinnte go bhfuil scríbhneoirí próis agus iriseoirí úra den scoth againn faoi láthair fosta áfach: an gearrscéalaí an-chumasach Majella Mc Donnell, Ríona Nic Congáil a scríobhann litríocht do pháistí, Muiris Ó Meara ar scríbhneoir eisceachtúil agus fórsa cruthaitheach ollmhór é, Ruth Nic Giolla Iasachta ag scríobh scripteanna scannáin ar an taobh eile den domhain sa Nua-Shéalainn, Máirtín Coilféir, Liam Mac Amhlaigh a scríobhann, ailt, leabhair taighde, litríocht do dhaoine fásta cosúil le Teach na gcolúr agus Rachel Ní Fhionnáin a chleachtann an phrós-iriseoireacht, Eithne Ní Ghallachóir, Sorcha de Brún agus go leor eile. D’fhéadfaí a mhaíomh go bhfuil na teorainneacha idir an prós agus an fhilíocht agus an iriseoireacht a ndoiléiriu agus nach féidir linn an deighilt sin idir na seánraí a dhéanamh a thuilleadh agus gur rud maith é sin.

Sílim go gcaithfidh muidinne na scríbhneoirí úra a bheith buíoch de na scríbhneoirí a tháinig romhainn ó aimsir na hAthbheochana agus i bhfad roimhe sin. Streachail na daoine seo le cuinsí neamhfhabhracha, le bochtanas, le buaireamh agus le neamhchinnteacht. Nuair a chum Art Mac Cumhaigh ‘Úir-Chill an Chreagáin’ bhí a dhomhan féin ag titim as a chéile, é beo bocht gan todhchaí dóchasach roimhe féin ná roimh an tír féin. Is minic go dtagann an ealaín is fearr as an neamhchinnteacht sa todhchaí, as cúinsí neamhfhabhracha agus as crá croí.

Sa lá atá inniu ann, gabhann muid Scríbhneoirí úra agus óga na Gaeilge ár mbuíochas mór leis an Dr Ríona Nic Congáil, a chuir an cumann le chéile sa chéad áit i mí Iúil 2007, as an dua ollmhór atá caite aici leis an tsuíomh, leis na bloganna, leis na léamhanna a eagraíonn sí agus an eagarthóireacht fosta. Ceannródaí í Ríona Nic Congáil, a thaistil go Barcelona sa bhliain 2007 agus a fuair an smaoineamh ar an chumann s’againne a bhunú ó scríbhneoirí óga na Catalóinise. Tá éacht déanta aici ó shin leis an chumann agus le Comhar.

Léirigh sí a cumas eagarthóireachta san eagrán speisialta de Chomhar a tháinig amach i nDeireadh Fómhair 2009 leis na scríbhneoirí úra agus atá ar cheann de na heagráin is fearr le fada. Is mór an ábhar misnigh do scríbhneoirí óga deis a fháil a saothar a chur i gcló, agus a léamh amach go poiblí. Is éard a rinne Ríona ná gur chruthaigh sí gréasán tacaíochta agus teagmhála idir na scríbhneoirí úra ar fad, ionas nach gá dóibh i gcónaí fanacht sa seomra beag dorcha leo féin.

Dár ndóigh is scríbhneoir flúirseach cumasach í Ríona féin, a bhfuil duaiseanna buaite aici as an sárphrós a scríobhann sí. Bhuaigh An Túr Solais, duais an Oireachtais sa bhliain 2004. Tá An Leabhar Órga agus tá Smaointe ár Árainn tagtha amach le déanaí aici fosta. Tá todhchaí na litríochta Ghaeilge ag brath ar dhaoine cosúil le Ríona Nic Congail. Tá gá againn ní hamháin le scríbhneoirí próis, filí, drámadóirí ach tá gá fosta le heagarthóirí, foilsitheoirí agus léirmheastóirí.
Caithfidh muid na scríbhneoirí óga a bheith an-bhuíoch as an tacaíocht agus chabhair ó fhilí INNTI: Gabriel Rosenstock, Liam Ó Muirthile agus Nuala Ní Dhomhnaill agus filí eile cosúil le Biddy Jenkinson agus Cathal Ó Searcaigh. Dár ndóigh is filí INNTI ar fad atá sa ghluin sin filí ar bhealach, sa chiall is leithne.

Baineann an-tábhacht le scéimeanna cosúil le scéim na n-oidí a reachtálann Foras na Gaeilge chun scribhneoirí úra a chur i dteagmháil le hoidí. Caitheann na filí seo an dua le ceardlanna filíochta ar fud na tíre. Is cuimhin liom freastal ar cheardlann le Nuala Ní Dhomhnaill agus le Cathal Ó Searcaigh Mí na Nollaig 2007 agus bhí siad iontach flaithiúil linn ar fad. Oide den scoth é Gabriel Rosenstock chomh maith, a rinne eagarthóireacht ar an chnuasach agam féin Crithloinnir, a bheas ag teacht amach go luath. Tugann Mícheál Ó Ruairc, Pádraig Mac Fhearghusa agus Pádraig Ó Snódaigh ceardlanna rialta fosta.

Is dream dóchasach agus dúshlánach na scríbhneoirí úra cé go ndúirt Máirín Nic Eoin linn ag seoladh Blaiseadh Pinn, go mbaineann dairíreacht linn. B’fhéidir go bhfuil baint ag an dáiríreacht seo le himeallú na litríochta agus le himeallú na filíochta trí chéile; “Poetry itself has become marginalized”, a deir Liam Ó Muirthile linn san aiste “Offshore on Land – Poetry in Irish Now” in A New view of the Irish Language:

If being a poet in Irish feels like living offshore on land, that feeling of offshoreness seems to be the undercurrent of a primary call: of journeying there in order to stay here.

Uaireanta is gá sult a bhaint as an imeall sin, as bheith amuigh ar an fhairsinge, i bhfad ón chladach. Chuala muid na scríbhneoirí úra an ghairm agus glaoch na murúcha, b’fhéidir.

Beocht, úire, sult agus pian a bhraitear i saothar Ailbhe Ní Ghearbhuigh, banfhile óg ciarraíoch ó Thrá Lí. Is cumasach mar a lúbann sí an teanga agus baineann tábhacht leis an dóigh a leagann sí amach a cuid dánta. Cluineann muid macallaí ar Rosenstock, eilimintí den chómhra nádúrtha agus den cheol béil chomh maith le hinsint ar thaisteal is ar thuras ina cuid filíochta.

Tháinig an cnuasach nua filíochta Péacadh amach le hAilbhe Ní Ghearbhuigh i 2008 (Coiscéim). Baineann nóiseán den bhláthú, den fhás den bheatha leis an teideal sin ‘Péacadh’ a chuireann síol a bheadh ag péacadh sa dorchadas i gcuimhne dúinn.

Ar cheann de na dánta is fearr léi, tá “Tionlacan” ina mbraitear úire agus beocht agus ceol.

Bhí téada úd na beatha
á dtarraingt agam
go teann
(Ailbhe Ní Ghearbhuigh, Péacadh, 2008)

Léiríonn Ní Ghearbhuigh na dúshláin atá roimh an fhile óg ag scríobh as Gaeilge inniu sa dán “Laethanta lagmhisnigh”:

Admhaím corrlá
bím traochta
dá cosaint os comhair an tsaoil

Bím bréan de bheith fréamhaithe
cois leapan
na teangan éignithe
seo
ag guí biseach uirthi
á faire go cúramach
ag impí beatha inti arís.
(Ailbhe Ní Ghearbhuigh, Péacadh, 2008)

Tá an t-ádh linne, banfhilí óga na Gaeilge, go bhfuil eisimleáir den scoth againn agus gur feidir linn comhrá lenár réamhtheachtaithe: Máire Mhac an tSaoi Nuala Ní Dhomhnaill, Biddy Jenkinson, Áine Ní Ghlinn, Rita Kelly, Caitlín Maude, Celia de Fréine agus Bríd Ní Mhóráin.

Sa réamhrá a scríobh Nuala Ní Dhomhnaill do Sruth Teangacha le Gearóid Mac Lochlainn, ceistíonn sí an fhéidearthacht atá ann file óg a thraenáil isteach ag file atá níos sine “As if any real talent worth its salt would respond positively to the poisonous compliment of being ‘trained in’”, ach nach raibh Seán Ó Ríordáin mar oide ag file INNTI féin? Oide den scoth í Nuala féin a chabhraigh le léithéidi Dairena Ní Chinnéide cnuasach a thabhairt ar an saol.

Ní i gcónaí a réitíonn an dream óg leis na seanfhondúirí mar a chíonn muid sna rudaí a dúirt an Ríordánach faoi Davitt mar shampla “An filíocht nó gimic é seo...neosfaidh an aimsir”, agus é ag tabhairt amach faoi ‘Satánachas’ Rosenstock. Ní heol dom gur tharla aon titim amach rómhór idir na scríbhneoirí úra agus INNTI go fóill!

Cén t-ardán atá againn mar sin mar fhilí úra? Cén áit ar féidir filíocht as Gaeilge a chur i gcló? Is dóigh liom go bhfuil ardán maith go leor againn nuair a smaoinionn muid gur féidir ábhar a chur i gcló sna hirisí Comhar, Nua Aois, Poetry Ireland, An Guth, Cyphers, The SHOp, Irish Pages, Blianiris agus cinn eile ach ba bhreá an rud é iris tiomanta don fhilíocht Ghaeilge amháin mar a bhí in INNTI a fheiceáil.

Is é an t-ardán a bhí ag INNTI, ná an iris féin, ach leathnaigh sé amach ina ghluaiseacht agus bhí i bhfad níos mó ná iris ann sa deireadh. Bhain meanma na réabhlóide le INNTI, ach tá an ghlúin seo difriúil. Mar a dúirt an Searcach sa dán “Trasnú” is créatúirí cros-shíolraithe muid: “Tá muid leath reamhstairiúil agus leath postmodern..”.

Ar bhealach, thiocfadh linn a rá go bhfuil sé i bhfad níos fusa don fhile nó don scríbhneoir óg Gaeilge ábhar a fhoilsiú ná mar atá sé don fhile Béarla atá ag tosú amach. Tá foilsitheoirí an-chomhoibritheach, fáiltiúil agus díograiseach againn: Coiscéim, An Sagart agus Cois Life a thug deis dúinn ár saothar a chur i gcló in Blaiseadh Pinn a foilsíodh i 2008.

Bhí saothar ag an fhile óg Scott de Buitléir, agam féin Caitríona Ní Chléirchín, Deirdre Ní Chonghaile, Majella Mc Donnell, Simon Ó Faoláin, Ailbhe Ní Ghearbhaigh agus ag Muiris Ó Meara agus bhí Caoilfhionn Nic Pháidín agus Seán Ó Cearnaigh mar eagarthóirí air.

Baineann paisean agus óige le dánta Scott de Buitléir mar a fheiceann muid sa dán “eitilt”, (foilsithe in Blaiseadh Pinn), dán ina bhfuil fiántas le brath.

Is tusa píolóta ar an eitleán seo;
Níl ionamsa ach paisinéir.
...cuir tús leis an inneall – away linne.
(Blaiseadh Pinn, 2008)

Is léir go bhfuil “an stuif ceart, an mianach áirithe sin” in Simon Ó Faoláin a d’fhoilsigh a chnuasach Anam Mhadra in 2008. Tá saibhreas as cuimse ag roinnt lena shaothar, seandálaíocht, stair, macallaí agus anam. Caíonn sé an bhearna idir dúlra, oidhreacht agus an cine daonna inniu. Mar a deir sé in ‘Annálacha Éagmaise’:

Tá rud caillte againn,
Múchta i bhfad thar imeall na spéire.
Ar nós guth an traona
Ní chluinfear aríst é.
(Simon Ó Faoláin, Anam Mhadra, 2008)

Braitear íogaire an-ghéar sa dán aige “Chun bheith id’fhear”, ina gcuireann sé síos ar an dóigh inár chéasaigh na buachaillí eile a bhí ina theannta loscainn, agus gur chuir sé seo isteach air go mór, gur fhág sé mar a bheadh “máchail” agus “bárthainn” air. Shíl na buachaillí eile go raibh sé seo greannmhar ach níorbh amhlaidh dó:

Bhraitheas déistín agus trua,
Is níor thuigeas an sásamh tógtha.
Ach tharais aon rud eile
Bhraitheas mácháil orm dá cheal
...
Braithim an bhárthainn ionam fós.
(Simon Ó Faoláin, Anam Mhadra, 2008)

Léiríonn Simon Ó Faoláin sárchumas friotail sa chnuasach seo, agus “an fhilíocht atá sa chaint féin i gCorca Dhuibhne”.

Guth úr as Árainn a fhaigheann muid i ndánta Deirdre Ní Chonghaile ar file an cheolmhar í. Ní nach ionadh toisc í bheith ina ceoltóir fosta. Seasann an dán “Lorg” a foilsíodh in Comhar amach go mór i ngeall ar an cheolmhaireacht sin.

Trí scoilt na súl faoi ghrian mhí Iuil
Feicim lorg dubh ar éadach do ghlúin,
..
Cuimhne i mo shúil ar an lá úd.
(Comhar Deireadh Fómhair 2009)

Deir sí níos faide ar aghaidh sa dán go bhfuil “lorg na haoise á bhronnadh ar an nglúin nua; na muirfhir ag saothrú na mbreac úr, is imní na mban i dtír amach romhainn.”

Baineann ceol iontach le guth cumhachtach Prionsias Mhic an Bhaird, file as Árainn Mhóir. Bhuaigh Prionsias an chéad duais i gcomórtas Uí Néill i mbliana, comórtas a reáchtáil Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge i mbliana le Turas na bhFilí idir Eirinn agus Albain a cheiliúradh. Tá ceithre leabhar curtha i gcló ag Prionsiais cheana idir prós agus filíocht; Idir Beocht agus Beatha, An Tairiscint, Cogar san Fharraige agus Maggie Sailor agus Cailleach na Farraige. Scríbhneoir agus gearrscéalaí eiseachtúil é Muiris Ó Meara ar file é fosta, a bhfuil samhlaíocht thar na bearta aige.

Admhaím gurbh é an bhé agam féin ná colainn fir nó an dúlra, agus is í an Ghaeilge an teanga rúnda sin a labhrann mo chroí agus mo cholainn. Is í an Ghaeilge an teanga ar mhian liom mé féin a chur in iúl inti, ní mian liom caint faoin teanga féin, ach caint tríthi agus maireachtáil tríthí, achan mhothúchán a bhrath tríthí, achan chéadfá.

Tá an todhchaí ag brath ar an tacaíocht a bheas le fáil ag na scríbhneoirí úra, ar dheiseanna foilsitheoireachta, ar mhaoiniú agus ar mhisneach. Tá áit lárnach ag cúrsaí aistriúcháin sa cheist seo dár ndóigh. Luann Ailbhe Ní Ghearbhuigh an gá atá ann le haistriúcháin ag léamha: nach bhfuil aon dul as agus go mbíonn sé deacair aistriúcháin mhaithe a sholáthar. Níor mhaith linn go ndéanfaí neamhaird dinn.

Mar a deir Ríona Nic Congail san eagarfhocal, Comhar Deireadh Fómhair 2009:

Tá roth mór na scríbhneoireachta Gaelaí ag casadh agus tá deireadh leis na laethanta nuair a bhí ...an domhan amuigh...mar phríomhthobar na hinspioráide.

Is cinnte go bhfuil dúshláin mhóra romhainn. Tá muid ag scríobh i dteanga mhionlaigh agus caithfidh muid a bheith reálaíoch. Tá an teanga seo faoi bhagairt, ach is grá linn í. Tá deis againn chun ár nguthanna a chur in iúl ach faoi mar ar léirígh Cathal Ó Searcaigh sa dán “Trasnú” : tá muid ag fí ar dtodhchaí as ár ndúchas..Ba mhaith linn ól as tobar an dúchais, pilleadh ar na foinsí, ach féachaint amach romhainn amuigh ansin sa saol mór atá lán d’iontas agus d’uafás.

Comhartha dóchais is ea an grá seo atá ag na scríbhneoirí óga don teanga agus don litríocht. Dar le Biddy Jenkinson sa dán “An Cogadh seo” : “Toibríonn dán sa ghrá, grá a bhreosla”. Is é an grá breosla na litríochta trí chéile, ach beidh gá le maoiniú , léitheoirí agus tacaíocht áfach. Ní thig linn gan aghaidh a thabhairt ar sheanfhadhb an airgid. Tá sé deacair maireachtáil, deacair do shlí bheatha a bhaint amach mar scríbhneoir Gaeilge.

Beidh muidinne agus an ghlúin a thagann inár ndiaidh ag brath, ar na polasaithe a chuirfear i bhfeidhm, agus ar fhoilsitheoirí an todhchaí. Beidh dáileadh na leabhar tábhachtach agus beidh géarghá le heagarthóirí agus le léirmheastóirí. Idir seo agus siúd, díreoidh muid ar an scríbhneoireacht féin!

Tá súil le Dia agam go gcoinneoidh muid ár n-úire agus ár n-aisling agus ár bhfís. Cuimhneoidh muid ar fhocail Uí Dhireáin “Coigil aithinne d’aislinge, scaradh léi is éag duit”. Cuimhneoidh muid fosta ar fhocla dodhearmadta Mhic Aodha sa dán “Briseadh an Bholcáin”:

Níor eitil an t-éan i ndiaidh a rubaill,
Níor thréig aon bheach coirceog,
Níor shiúil an leon fán gcathair mhór,
An chathair mhór, níor dódh

.............

Ná togtar orm é, m-óige –
Níor thuigeas bolcán thar tine.
Tá in am agam tosnú as an nua,
dul ag coraíocht leis an tonn tuile.
(Aifric Mac Aodha, Gabháil Syrinx 2010)

Léachtóir le Nua-Ghaeilge agus mac léinn dochtúireachta í Caitríona Ní Chléirchín i Scoil na Gaeilge, an Léinn Cheiltigh, Bhéaloideas Éireann agus na Teangeolaíochta, Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath. Seolfar a leabhar filíochta nua, Crithloinnir, go luath.

Eagrán Nua de An Gael

2010-06-17T02:48:00.006+01:00

Tá an t-eagrán nua ar fáil anois! Lán de litríocht!

Seo a bhfuil istigh:

Eagarfhocal

Dánta le Doireann Ní Ghríofa

Tórramh an Phúncáin le Muiris Ó Bric

Lá Aonaigh i gCill Cheallaigh le Máire Ní Mhaolagáin

Paappana le Panu Petteri Höglund

Scéalta Beaga na Síog (is Mo Dhaidí) le Deirdre Ní Fhaoláin

Cailliúint Creidimh le Séamas Ó Neachtain

Seanchas le Gearóid Ó Ceallaigh

Dánta le Bernard DeBrún

Fonn an Phíobaire le Lugh DePaor

Ón Anallód

Beidh sé ar fáil ó http://www.litriocht.com/ faoi cheann tamaillín (tá siad sa phost) - agus tá roinnt eagráin eile acu fós, freisin. Bíonn gach eagrán ar fáil i Meiriceá, i gCeanada agus sa Ríocht Aontaithe ag http://magcloud.com/browse/Magazine/13595

Tá gach eolas faoin iris ar fáil ag http://www.angaelmagazine.com/. Scríobh dúinn!

COMHAR: Eagrán na Scríbhneoirí Úra 2010 - Ábhar á Lorg

2010-06-14T22:31:00.001+01:00

Foilseofar COMHAR: Eagrán na Scríbhneoirí Úra i mí Mheán Fómhair na bliana seo. Bhí an-rath ar eagrán na bliana seo caite ach ba mhaith linn eagrán níos fearr a chur i gcló i mbliana. Mar sin, tá dánta, aistí, gearrscéalta, gné-ailt, agallaimh agus léirmheasanna ar leabhair nua á lorg againn ó scríbhneoirí úra is óga na Gaeilge. Is féidir smaointe a chur chugainn freisin.
Má tá spéis agat sna nithe thuasluaite, seol ríomhphost chuig scribhneoiri.oga@gmail.com chomh luath agus is féidir.

Ceardlann Scríbhneoireachta

2010-05-24T21:08:00.000+01:00

Ceardlann Scríbhneoireachta
Óstán Ghobnatan, Baile Bhuirne, Co. Chorcaí
Aoine 11 go dtí Domhnach 13 Meitheamh 2010
Le cúnamh ó Foras na Gaeilge, beidh ceardlann deireadh seachtaine ar siúl
in Óstán Ghobnatan, Baile Bhuirne, le linn do Thionól na Mumhan
de chuid Dháil na Mumhan den Chonradh a bheith ar siúl.
Is féidir linne buntáiste a bhaint
as léachtanna agus imeachtaí eile an Tionóil sin (saor in aisce).

Seo iad amanna sheisiúin na ceardlainne scríbhneoireachta:
Aoine, 8.00 – 19.30; Sath., 10.00 go dtí 12.00; Domh., 11.00–13.00

Chun gur féidir plé níos fearr agus níos mine a dhéanamh ar
scríbhneoireacht na rannpháirtithe, teorainneofar a líon do dheichniúr
(Tá 5 ionad le líonadh ag an neomat seo!).

Níl aon táille cláraithe an dreas seo! Is gá do rannpháirtithe
L&B a chur in áirithe dóibh féin ag Óstán Ghobnatan, 026-45324
(Euro40 L/B, Euro35 L/-) Luaigh an Tionól.

N.B. Seol cóipeanna den saothar atá le plé:
3 dhán nó 2,500 focal de ghearrscéal, úrscéal, dráma nó eile, go dtí:
43 Na Cluainte, Trá Lí, Co. Chiarraí.

Mar ríomhphost is ansa linn a leithéid a fháil ag feasta@eircom
Stiúrthóirí ceardlainne: Pádraig Ó Snodaigh, file & staraí,
Mícheál Ó Ruairc, úrscéalaí & Pádraig Mac Fhearghusa, eagarthóir FEASTA.

Ba mhaith suimiú gearr ar struchtúr an úrscéil / dráma a bheith
leis an ngiota féin, i dtreo gur féidir an t-iomlán a sheoladh thart
ar na rannpháirtithe tamall maith (1 Meitheamh)
roimh lá na ceardlainne féin.
Pádraig Mac Fhearghusa, 43 Na Cluainte, Trá Lí
feasta@eircom

Seoladh Scáthán ’10

2010-05-12T16:43:00.003+01:00

Sheol Pól Ó Muirí, eagarthóir Gaeilge an Irish Times, Scáthán ‘10, iris Ghaeilge na mac léinn i gColáiste Phádraig, Droim Conrach, inné. Ócáid mhór, thaitneamhach a bhí sa seoladh céanna, a thug deis do lucht an Choláiste ceiliúradh a dhéanamh ar chumas liteartha na mac léinn. Rinne Pól Ó Muirí cur síos ar a thaithí féin mar iriseoir ó laethanta a óige ar aghaidh agus luaigh sé tábhacht na scríbhneoireachta Gaeilge sa mhílaois úr.
Bronnadh duaiseanna liteartha ar Paula Melvin, ar Sheán Ó Dubhchon agus ar Michelle Ní Bhraonáin i rith na hócáide agus moladh saothar na mac léinn go hard. Chuir ceoltóirí an Choláiste go mór leis an ócáid fosta.

Sa ghrianghraf: Coiste Eagarthóireachta Scáthán ’10: Sarah Gannon, Caoimhín Ó Dochartaigh, Seán Ó Dubhchon, Ríona Nic Congáil, Pól Ó Muirí, Keith Smith, Michelle Ní Bhraonáin, Colm Ó Dónaill agus Niamh Ní Dhónaill.

Léamhanna Próis in Áras na Scríbhneoirí, Cearnóg Pharnell

2010-05-09T15:13:00.001+01:00

13/05/10, 7.30pm

Léamhanna Próis le Alan Titley, Anna Heussaff, Lorcán S. Ó Treasaigh agus Muiris Ó Meara

Mícheál Ó Ruairc, gearrscéalaí, úrscéalaí (fear an tí)

Tuilleadh eolais: www.writerscentre.ie/html/gaeilge/imeachtai.html
Áras na Scríbhneoirí, 19 Cearnóg Parnell, BÁC 1.

Seoladh Scáthán ’10 i gColáiste Phádraig, Droim Conrach

2010-05-07T12:44:00.003+01:00

Ba mhór ag Roinn na Gaeilge i gColáiste Phádraig, Droim Conrach, tú a bheith i láthair ar an Máirt, an 11 Bealtaine ar 1 i.n., nuair a sheolfaidh eagarthóir Gaeilge an Irish Times, Pól Ó Muirí, Scáthán ’10 (iris bhliantúil na mac léinn). Beidh an ócáid seo ar siúl i Seomra Caidrimh an Choláiste (seomra D110).
Fáilte roimh chách.

Dea-scéal Phroinsias

2010-04-24T19:50:00.002+01:00

Comhghairdeas le Proinsias Mac a’ Bhaird, ball den chumann s’againne, a bhuaigh Comórtas Uí Néill 2010 lena dhán “Bróga.” D’eagraigh Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge oíche cheoil agus filíochta aréir, mar chuid de “C[h]uairt na bhfilí Albanacha” agus bhí na filí Bríd Ní Mhóráin, agus Aonghas Pàdraig Caimbeul mar mholtóirí ar an gcomórtas náisiúnta seo.
B’ábhar bróid agus dóchais é go raibh scríbhneoirí úra cumasacha páirteach san ócáid – Éireannaigh óga cosúil le Caitríona Ní Chleircín a léigh an dán “Craobhlasair” agus Proinsias féin, agus an file óg Albanach Teàrlach Quinnell a chum “Facal an Duin’ Òig.”
Scríobh Proinsias an dán seo tamall ó shin, nuair a maraíodh fear óg ar Árainn Mhór. Deir sé go bhfuil traidisiún ar an oileán, nuair a fhaigheann duine bás agus nuair atá an corp ag teacht isteach ón ospidéal nó ón mórthír, go gcruinníonn pobal an oileáin ar an gcé ag fanacht ar an gcorp ag teacht i dtír. Agus é ag cumadh an dáin seo, rinne sé a mhachnamh ar na deacrachtaí a bhí ag daoine labhairt faoin rud a tharla, agus díríonn sé a aird ar na “Bróga” cruinnithe ag an gcé, agus na scéalta a bhaineann leo agus a sheasann, ar bhealach, do scéalta na ndaoine nach bhfuil fonn cainte orthu.

Tá súil againn uilig go bhfeicfimid “Bróga” i gcló go luath.

Comórtas Uí Neill 2010 – Scríbhneoirí Úra ar an nGearrliosta

2010-04-13T16:47:00.003+01:00

Tá áthas orainn a thabhairt le fios go bhfuil dán a chum Proinsias Mac a’Bhaird agus dán eile a chum Caitríona Ní Chleircín ón gcumann s’againne ar Ghearrliosta Chomórtas Uí Néill 2010. Is éacht é seo agus beagnach trí scór iarratas curtha isteach ar an gcomórtas.

Tá na dánta agus na filí seo a leanas ar an ngearrliosta:
Agallamh na nÓgánach – Tadhg Ó Dúshláine
An t-Eilean Siar – Rody Gorman
Bróga – Proinsias Mac a’Bhaird
Craobhlasair – Caitríona Ní Chleircín
Eireannaich – Aonghas Mac Neacail
Facal an Duin’ Òig - Teàrlach Quinnell
Maireann Iarúsailéim - Pádraig Mac Fhearghusa
Melusina – Labhrás Ó Finneadha

Beidh oíche mhór an chomórtais ar siúl ar an 23 Aibreán ag 8i.n ag Cois Teallaigh, Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge áit a ndéanfaidh na filí a bhain an gearrliosta amach a gcuid dánta a léamh agus beidh na moltóirí Bríd Ní Mhóráin, agus Aonghas Pàdraig Caimbeul i láthair chun an cinneadh mór a dhéanamh .

Gach eolas ag www.gaelport.com/cuairt-na-bhfili-albanacha

Léamhanna Próis In Áras na Scríbhneoirí

2010-04-10T15:33:00.002+01:00

22/04/10, 7.30pm
Léamhanna Próis le Seán Mac Mathúna, Ruaidhrí Ó Báille agus Ríona Nic Congáil
Seán Mac Mathúna, gearrscéalaí agus úrscéalaí
Ruaidhrí Ó Báille, úrscéalaí
Ríona Nic Congáil, úrscéalaí – Scríbhneoirí óga na Gaeilge
Mícheál Ó Ruairc, gearrscéalaí, úrscéalaí (fear a’ tí)

13/05/10, 7.30pm
Léamhanna Próis le Anna Heussaff, Lorcán S. Ó Treasaigh agus Muiris Ó Meara
Alan Titley, úrscéalaí, gearrscéalaí agus drámadóir
Anna Heussaff, úrscéalaí
Lorcán S. Ó Treasaigh, úrscéalaí agus file
Muiris Ó Meara, gearrscéalaí, file – Scríbhneoirí óga na Gaeilge
Mícheál Ó Ruairc, gearrscéalaí, úrscéalaí (fear an tí)

Tuilleadh eolais: www.writerscentre.ie/html/gaeilge/imeachtai.html
Áras na Scríbhneoirí, 19 Cearnóg Parnell, BÁC 1.

Cumann Scríbhneoirí Úra na Gaeilge

Scríbhneoirí Úra Páirteach i Scoil Gheimhridh Chumann Merriman 2012

An Iris Southword

Comórtas Filíochta Bhéal Átha na mBuillí

Fógra ar son An Gael

COMHAR agus LeabhairCOMHAR: Mórsheoladh na Nollag

Féile Uí Chonaire 2011, Gaillimh

Féile Bheag Filíochta

Saol an Mhadra Bháin: Leabhar nua do pháistí ó LeabhairCOMHAR

Cúirt Fhilíochta ag an Oireachtas

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

Duais Cholmcille 2012

COMHAR na míosa seo

An Gael - Fómhar 2011

Scríbhneoir Úr ar an nGearrliosta do Ghradam Réics Carló

Dea-scéal Phroinsias & Phádraig

Forbairt Litríocht agus Chultúr na nÓg: An Dara Comhdháil Idirnáisiúnta

AN GAEILGEOIR GRÁMHAR le Alan Desmond

Filí Úra páirteach i bhFéile Leabhar “Mountains to Sea” i nDún Laoghaire

Scéim na nOidí 2011

Éigse Fhilí Chiarraí & Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

An Gael - Samhradh 2011 ar Fáil

Résheoid Chorcaí

Seoladh Leabhair

Innéacs d'An Gael

Íomhánna na Seachtaine

Sealbhú an Traidisiúin: 20 Bealtaine 2011

Seoladh Leabhair

Scoil Samhraidh i UCD

Ceardlann Scríbhneoireachta i mBaile Bhuirne: 10-12 Meitheamh

Oíche cheoil is filíochta i Raghnallach

Ceardlann Scríbhneoireachta & Léirmheastóireachta

Dea-scéalta Dheirdre Ní Chonghaile

Duais Leabhar Taighde na Bliana Fhoras na Gaeilge bronnta ar Ríona Nic Congáil

Féile Bhaile Átha Cliath in Amharclann an Axis, Baile Munna

An Chéad Chomhdháil Idirnáisiúnta ar Litríocht Ghaeilge na nÓg

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

Scríbhneoirí Úra ar Ghearrliosta Chomórtas Uí Néill 2011

Eagrán an Earraigh

An Fhéile Aye Write i nGlaschú

Guthanna Úra ag Féile na Leabhar

Guthanna Úra ag Aonach na Leabhar, Baile Átha Cliath

Eagla

Foilsiúcháin dhigiteacha

Scéim Scríbhneoireachta ‘Cluas Cleite’

Comórtas Filíochta Uí Néill

Tairseach le seoladh

Dea-scéal Chaitríona Ní Chléirchín

Ceardlann: Filíocht na Gaeilge san 21ú Aois

********* Clieceáil anseo agus tabhair tacaíocht dóibh *****************

Duaiseanna Idirnáisiúnta Bhéal Átha na mBuillí 2011

Cliceáil anseo!

An tUltach in Uachtar

An Gael - Geimhreadh 2010

COMHAR & LEABHAIRCOMHAR

Déjà vu: Leabhar nua Phroinsias Mhic a’ Bhaird le seoladh

Léamh Trítheangach i gColáiste Phádraig, Droim Conrach

Leabhar nua ó Ríona Nic Congáil

Grianghraif de Sheoladh Crithloinnir

Rún an Bhonnáin: leabhar nua Phroinsias Mhic a’ Bhaird

Leabhar nua Phroinsias Mhic a’ Bhaird le seoladh

Lón le Gaeilge le Scríbhneoirí Úra UCD

Féile Idirnáisiúnta Filíochta Bhéal Átha na mBuillí

EAGARTHÓIR(Í) AR COMHAR

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

Cúirt Filíochta

NUAIR A CHAS MICIL PHATS BHABA AR CHROMAIL BHÍ AN-TIME ACU

Scríbhneoirí Úra i measc na mBuaiteoirí ag Oireachtas Liteartha na Gaeilge 2010

An Chéad Chomhdháil Idirnáisiúnta ar Litríocht Ghaeilge na nÓg: Coláiste Phádraig, Droim Conrach, 8-9 Aibreán 2011

Scríbhneoir Cónaithe i Roinn na Gaeilge, Coláiste Phádraig 2010-2011

Oíche an Chultúir 2010

An Gael - Fómhar 2010

IMRAM

Comhairle don Scríbhneoir Úr

COMHAR: Eagrán na Scríbhneoirí Úra 2010

IMRAM: Teachtaireacht ó Liam Carson

Critloinnir

Ceardlann Scríbhneoireachta

www.scriobh.ie

Ceardlann do Scríbhneoirí úra i gConamara agus i mBaile Átha Cliath

* Clieceáil anseo agus tabhair tacaíocht dóibh *********