Caitríona Ní Chléircín, Aifric Mac Aodha agus Ailbhe Ní Ghearbhuigh a léigh dánta aréir i gComhdháil Náisiúnta na Gaeilge mar chuid de chomórtas filíochta AN CHUAIRT 2009.

Agallamh na Míosa: Caitríona Ní Chléirchín

Is file agus léachtóir í Caitríona Ní Chléirchín agus cé go bhfuil sí óg, tá an-chuid scríofa aici ar an bhfilíocht sa Ghaeilge.

Cad as duit?
Is as baile fearainn darbh ainm Gort na Móna mé thart ar dhá mhíle ón sráidbhaile Scairbh na gCaorach i gContae Mhuineacháin. Tá Scairbh na gCaorach an-ghar don teorainn le contae Thír Eoghain.

Cad í an chuimhne is faide siar atá agat ó laethanta d'óige?
Is iad na cuimhní is fearr agus is faide siar atá agam ná laethanta m’óige a chaitheamh ag éirí aníos faoin tuath agus ag súgradh le mo bheirt deirfiúracha. Sna cuimhní sin bhí an ghrian i gcónaí ag soilsiú is ní raibh buaireamh ar bith orainn. Bhí capall againn darbh ainm Star agus bhí an-spórt againn leis fosta.

Ar léigh tú mórán leabhar nó filíochta nuair a bhí tú i do ghirseach?
Léigh mé an chuid leabhair agus mé i mo ghirseach. Bhíodh mo Dhaid i gcónaí ag clamhsán liom toisc mo cheann a bheith sáite sna leabhair i gcónaí. Prós is mó a léigh mé an t-am sin; na claiscaicí ar fad agus bhí luí ar leith agam le banscríbhneoirí fiú ansin; Laura Ingalls Wilder, ‘Anne of Green Gables’, Jane Austen…Is cuimhin liom caoineadh i ndiaidh dom Black Beauty a léamh agus chaith mé samhradh iomlán ag léamh Les Misérables le Victor Hugo agus mé ceithre bliana déag d’aois. Thosaigh mé ag léamh filíochta agus mé thart ar a sé déag.

Cén chaoi ar chuir tú spéis sa scríbhneoireacht chruthaitheach?
Thosaigh mé le dialann a scríobh agus mé deich mbliana d’aois. Tá sé agam go fóill agus tá sé an-ghreannmhar! Bhí smaointí agus mothúcháin agam i gcónaí agus iad saghas rúnda ach bhí orm iad a bhreacadh síos i bhfoirm áirithe.

Céard é an dán is fearr, dar leat?
An-deacair a rá cén dán is mó a thaitníonn liom, taitníonn an méid sin liom, b’fhéidir ‘Leaba Shíoda’ le Nuala Ní Dhomhnaill nó ceann de na dánta grá sin ag Pablo Neruda ach ceapaim thar ceann ar bith an dán ‘Ceathrúintí Mháire Ní hOgáin’ le Máire Mhac an tSaoi.

Cé hé / hí an file is fearr leat agus cén fáth?
Arís tá sé an-deacair le rá, Cathal Ó Searcaigh is dóigh liom toisc an chanúint fhileata álainn atá aige.

Cén chomhairle a chuirfeá ar dhuine ag scríobh filíochta den chéad uair?
Ní mise an duine is fearr le comhairle a thabhairt ach mholfainn do dhaoine scríobh ón chroí agus an teanga a shaothrú ag an am céanna

Ar chaill tú do mhisneach riamh agus tú i mbun pinn?
Is iomaí uair a chaill mé misneach agus mé ag stánadh ar leathanach bán ach cosúil le hachan rud eile tógann tú sos agus tagann tú ar ais chuige.

An gceapann tú go bhfuil do phearsantacht féin le feiceáil i do chuid filíochta?
Mo phearsantacht féin? Is dócha go mbíonn muid ar fad dall ar ár bpearsantachtaí féin go pointe áirithe.

Is cosúil go bhfuil spéis agat i mbanfhilí Gaeilge. Céard atá speisialta fúthu?
Labhrann banfhilí faoi taithí na mban. Labhrann siad faoin ghrá, faoi chaidrimh, faoin phósadh, faoin phian, faoin aoibhneas, faoin mháithreachas, faoi bhreith anabaí agus faoin choimhlint ina saoil.Tugann siad guth don taithí baineann agus tá sé sin an-tábhachtach i mo bharúil.

An bhfuil cnuasach filíochta á scríobh agat faoi láthair?
Tá mé ag iarraidh cnuasach a chur le chéile de dhánta atá scríofa agam le sé bliana anuas ach glacfaidh sé tamall.

Cad iad na mórthéamaí sa chnuasach sin?
Grá, pian an ghrá ar uaire, aoibhneas an grá, uaigneas, an faoiseamh a thugann an nádúr dom/dúinn ar fad.

An gcasann tú ceol?
Bím ag canadh anois is arís, is breá liom amhráin cosúil le ‘Jimmy Mo Mhíle Stór’ agus ‘Casadh an tSúgáin’ ach ní bhím ag canadh ach do chomhluadar beag sa bhaile nó sa ghaeltacht.

Ar bhaint tú triail as an aisteoireacht riamh?
Bím ag aisteoireacht achan lá. Is léachtóir mé!

Cá dtéann tú ar saoire?
Gleann Cholm Cille i dTír Chonaill achan samhradh ach is breá liom dul thar lear fosta go háirithe chuig an Fhrainc agus an Iodáil. Chaith mé bliain i Lyon na Fraince i ndiaidh na céime is bhí sé ar cheann de na blianta is fearr i mo shaol.

Tangle Twister, Loop the Loop nó Fat Frog?
Tangle Twister go cinnte!

Céard é an chéad rud a léann tú nuair a osclaíonn tú nuachtán?
An leathanach ar chúl leis na scannáin agus na drámaí atá ar siúl sna hamharclanna!

Ar thaitin an bhunscoil agus an mheánscoil leat?
Thaitin siad liom, bhí múinteoirí iontach agam agus cairde den scoth.

Nuair a bhíonn tú faoi bhrú, céard a dhéanann tú chun do strus a mhaolú?
Téim ag siúl agus ag snámh chun strus a mhaolú. Is breá liom siúil sna cnoic agus aer úr a fháil isteach sna scamhóga arís. Is aoibhinn liom am a chaitheamh amuigh faoin aeir agus cois farraige ag baint sult as áilleacht an nádúir agus am a chaitheamh le mo chairde fosta ag déanamh rudaí cultúrtha agus béiltí deas le fíon a bheith againn!

An Nuacht is Déanaí Faoi An Gael

Seo iad na húdair a bheidh in eagrán samhraidh 2009, go fóill:

Gearóid Ó Ceallaigh, seanchaí

Séamas Ó Neachtain, eagarthóir, file

Panu Höglund, scéalaí

Seán Ó Connor, scéalaí

Simon Ó Faoláin, file

Rút Ní Mhaolfhabhail, file

Seán Ó Coistealbha, file

Táthar ag súil le hábhar eile, atá fós ar na bacáin - tá duine ag scríobh i gCeanada, agus beirt nó triúr eile ag scríobh ar Inis Fada, síltear, agus bhí suim ag cúpla duine eile in Éirinn. Ach cad fútsa? Cad faoi do chairde? Ní bheidh an deis ann go deo daoibh bheith sa chéad eagrán nua!

Síltear anois go mbeidh An Gael lán-daite! Glacfar le healaíon agus léaráidí fós, más ealaíontóir thú.

Tá gá againn le dáileoirí in Éirinn agus ar fud an domhain. Síltear go mbeidh An Gael ar fáil ar an idirlíon sna Stáit, i gCeanada agus sa Ríocht Aontaithe, go fóill.

Beidh an blag philo-celtic-help.blogspot.com ann mar áis don fhoghlaimeoir, a bheidh bunaithe ar ábhar na hirise. Plé as Béarla a bheidh ann, den chuid is mó.

Déanfar an suíomh www.angaelmagazine.com as an nua go luath, agus beidh gach eolas faoin iris ar fáil ansin ar ball.

Ar mhaith leat fógra a chur san iris? Beidh sé saor!

Déan teagmháil linn ag: angael ag optonline.net.

Seo treoracha dár scríbhneoirí.

Banfhilí cumasacha an chumainn!

Comhghairdeachas le Caitríona Ní Chléircín agus Ailbhe Ní Ghearbhuigh, banfhilí an chumainn, óir tá siad beirt ar an ngearrliosta do chomórtas filíochta AN CHUAIRT 2009. Beidh an chraobh cheannais den chomórtas ar siúl in íoslach Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilgear an Aoine 24 Aibreán ag 8i.n.
Is iad seo a leanas na filí a bhain amach an gearrliosta agus a bheidh ag léamh a gcuid dánta ar an oíche:
1. Antain Mac Lochlainn - Cúlú
2. Ailbhe Ní Ghearbhuigh - Mac Leanna
3. Labhrás O Finneadha - Bás Mhaitias
4. Tadhg O Dúshláine - An Duais
5. Caitríona Ní Mhurchú - Ar an mBuailtín
6. Aifric Mac Aodha - Leithscéal
7. Catríona Ní Chleircín - Droim Searc
8. Rody Gormon - Duais
Beidh na filí clúiteacha Áine Ní Ghlinn, agus Aonghas Mac Neacail i láthair mar mholtóirí ar an oíche chun an cinneadh mór a dhéanamh agus an duais a bhronnadh ar an bhfile a scríobh an dán buacach. Foilseofar an dán buacach san irisleabhar Comhar agus i nuachtlitir na Comhdhála, ‘EOLAS’. Bígí ar fad ann!

Ealaín na Gaeltachta

Tá áthas ar Ealaín na Gaeltachta an tarna Seimineár poiblíochta d’earnáil na nEalaíon, dírithe orthu siúd atá ag obair in earnáil na n-ealaíon, a bheith á eagrú in Ionad an Bhlascaoid, Dún Chaoin ar an Satharn 25 Aibreán.

Tá sé i gceist trín gceardlann seo treoir a chur ar fáil d’ealaíontóirí agus do ghrúpaí ealaíne agus iad ag déileáil leis na meáin cumarsáide. Déanfar cur síos ar na slite is fearr le caidreamh a chothú le hiriseoirí ar leith agus le lucht na meán trí cheile. Leagfar béim ar riachtanais áirithe na n-ealaíontóirí agus na ngrúpaí ealaíona a bheidh ag freastal ar an seimineár. Is deis iontach í seo d’eagrais ealaíne agus d’ealaíontóirí aonar cur lena scileanna margaíochta agus poiblíochta.

Is iad Natasha Fennell, Stiúrthóir ar Stillwater Communications, Tomás Hardiman, stiúrthóir ar a chomhlacht caidreamh poiblí féin, Parzival Productions agus Harry McGee, iriseoir leis an The Irish Times, na haoí chainteoirí.

Gearrfar táille €15 ar ealaíontóirí aonair agus €30 ar ghrúpa ealaíne. Ní mór áit a chur in áireamh roimh ré.

Déan teagmháil le hEibhlín de Paor chomh luath agus is féidir le háit a dheimhniú (066) 91 50100 nó e.depaor@udaras.ie 


Cuireann ollscoileanna agus institiúití triú léibheál na tíre líon mór cúrsaí oideachais ar fáil i gach réimse de na healaíona gach bliain, idir chúrsaí cruthaitheachta agus cleachtais agus chúrsaí i mbainistíocht, polasaí agus riaracháin. Tá rogha leathan de cúrsaí lánaimseartha agus páirtaimseartha curtha ar fáil agus is féidir freastal ar chúrsaí ag gach leibheál den córas oideachais... ... Dioplóma, Ard-Dioplóma, Teastas, FETAC, BA, Máistireacht agus araile. Is ag an am seo den bhliain a fógraítear na cúrsaí triú léibheál agus a leagtar síos na spriocdhátaí. Tá eolas faoi na cúrsaí uilig le fáil ar aon suíomh idirlín amháin. Is ar suíomh idirlín Creative Careers atá fáil orthu ag http://www.creativecareers.ie/education_courses

Ard Diploma i Léiriú Teilifíse le Nemeton/WIT

Tá an spriocdháta d'áiteanna ar an gCúrsa Ard Diploma i Léiriú Teilifíse le Nemeton/WIT, ag druidim linn go tapaidh - 17 Aibreán.
Ná dearmad go bhfuil gach táille ar an gcúrsa seo clúdaithe.
Eolas breise:
http://www.nemeton.ie/nemeton/pages/english/training_education.html

Dán: "Is Leatsa Mo Chroí"

Seo ceann de na dánta a léigh an file Scott De Buitléir amach le linn Féile Leabhar Bhaile Átha Cliath i mí na Márta seo caite.

Is Leatsa Mo Chroí
Scott De Buitléir

Is leatsa mo chroí,
Is leatsa m’anam,
A mhairfidh go síoraí
Lenár ngrá a leanann
Ar aghaidh gan an t-am
Ná’n spás de dhíth air
Mar bhuail muid le chéile
Fadó sa spéir

Is tusa mo phrionsa
Is tusa mo rí
’S beidh mé dílis duitse
Go dtí go mbeidh mé im’ luí
Agus cónra im’ thimpeall
Is mo chairde faoi bhrón
Go léir sa teampall
Ag déanamh olagóin

Is tusa mo shaighdiúir
Is tusa m’fhear
Is tusa mo Thiarna
Chomh láidir le dair
Chomh huasal le hiarla
Ó na blianta fadó
Tá tusa in ann
Mé a chosaint gan stró

Is tusa mo laoch
Is tusa mo stór
Is tusa an té
Lena bhfuilim go mór
Is go hiomlán i ngrá
Ó do chonaic mé thú
Is mé leatsa anois
Ní rachfainn choíche amú.

Dracula as Gaeilge!

Mar chuid den fhéile “DUBLIN: ONE CITY, ONE BOOK,” tabharfaidh Sorcha de Brún caint ar an gcaoi ar aistríodh ‘Dracula’ go Gaeilge sa bhliain 1933. Beidh an chaint ar siúl i leabharlann na cathrach san ILAC Centre, BÁC 1 ó 6.30in ar aghaidh ar an Luan, 6 Aibreán. Fáilte roimh chách.
Tá imeachtaí éagsúla na féile seo le feiceáil ar: www.dublinonecityonebook.ie/

Ceardlann Scríbhneoireachta Gaeilge

Áit: Óstán Meadowlands, Trá Lí
Dáta: Luan Cásca, 13 Aibreán 2009
Am: 10.30a.m. – 5.00p.m.

Táille cláraithe: 20 euro, mic léinn 5 euro (tá lón san áireamh sa táille, 1.00p.m. – 2.15p.m.)
Chun gur féidir plé níos fearr agus níos mine a dhéanamh ar scríbhneoireacht na rannpháirtithe a theorainneofar a líon do naonúr.
N.B. Cóipeanna den saothar atá le plé:
3 dhán nó 2,500 focal de ghearrscéal, úrscéal, dráma nó eile, go dtí:
43 Na Cluainte, Trá Lí, Co. Chiarraí.
Mar ríomhphost is ansa linn a leithéid a fháil ag: feasta@eircom.net i dtreo gur féidir é sheoladh thart ar gach duine a bheidh páirteach sa cheardlann len a léamh roimhré.
Stiúrthóirí ceardlainne: Pádraig Ó Snodaigh, file & staraí, Mícheál Ó Ruairc, úrscéalaí & Pádraig Mac Fhearghusa, eagarthóir FEASTA.
Ba mhaith suimiú gearr ar struchtúr an úrscéil / dráma a bheith leis an ngiota féin, i dtreo gur féidir an t-iomlán a sheoladh thart ar na rannpháirtithe tamall maith roimh lá na ceardlainne féin chomh maith.
Pádraig Mac Fhearghusa, 43 Na Cluainte, Trá Lí
feasta@eircom.net

(Le cúnamh ó Foras na Gaeilge)

Fógra: Tá An Gael ag Lorg Ábhair

Tá Cumann Carad na Gaeilge chun ár n-irisleabhar An Gael a athbhunú. Le cúnamh Dé, beidh an chéad eagrán nua ar fáil ag tús an tsamhraidh. (Tá An Gael - Breise! ann mar nuachtlitir le cúpla bliain anuas, ach fíor-irisleabhar ráithiúil a bheidh ann anois, maraon leis sin).

Má tá scéal, dán nó alt agat nach raibh i gcló go fóill, bheinn sásta súil a chaitheamh air agus tá seans ann go nglacfar é mar ábhar san iris seo. Is mise an t-eagarthóir. Seol ábhar go angael@optonline.net. Faraor, ag an bponc seo, ní féidir linn íoc as, ach tá seans ann go ndéanfar amhlaidh ar ball.

Iris ghinearálta idirnáisiúnta as Gaeilge a bheidh ann.

Féile Idirnáisiúnta na Filíochta i mBaile Átha Cliath

DLR Filíocht Anois '09: DLR Poetry Now '09
26- 29 Márta 2009, The Pavilion Theatre, Dún Laoghaire
Beidh filí Éireannacha, Sasanacha, Meiriceánacha, Liotuánacha, Indiacha páirteach in imeachtaí na féile seo agus beidh ceardlanna filíochta, cainteanna, díospóireachtaí mar chuid lárnach den fhéile.
Tuilleadh eolais: www.poetrynow.ie/

Bhí an-oíche ag na scríbhneoirí úra aréir agus muid ag léamh san ILAC Centre i mBaile Átha Cliath. Ba mhaith linn buíochas a ghabháil leis na leabharlannaithe a thug deis cainte dúinn!
Ó chlé (ar chúl): Liam Mac Amhlaigh, Caitríona Ní Chléirchín, Majella McDonnell
(chun tosaigh) Ríona Nic Congáil, Laura Connick

Seachtain na Gaeilge & Imeachtaí na Scríbhneoirí Úra!

Beidh Seachtain na Gaeilge faoi lánseol roimh i bhfad agus beidh imeachtaí ar siúl ar fud na tíre & ní haon ionadh é go mbeidh na scríbhneoirí úra páirteach iontu. Tá súil againn go mbeidh sibh in ann teacht chuig na himeachtaí seo chun tacaíocht a thabhairt do na scríbhneoirí úra!

Léamh Filíochta
Dáta: Dé Céadaoin 4 Márta
Am: 6:30 i.n.
Áit: leabharlann na Cathrach san ILAC Centre, Baile Átha Cliath
Rannpháirtithe: Liam Mac Amhlaigh, Caitríona Ní Chléirchín, Majella McDonnell, Ríona Nic Congáil agus Scott de Buitléir ina measc.
Féach www.dublincity.ie/RecreationandCulture/libraries/Events/Pages/Snag_Scriob_oga.aspx

Aonach na Leabhar i mBaile Átha Cliath
Dátaí: Dé hAoine 6 Márta - Dé Domhnaigh 8 Márta
Áit: Halla na Cathrach, Sráid an Dáma.
Rannpháirtithe: Scott de Buitléir, Caitríona Ní Chléirchín agus Rachel Ní Fhionnáin ina measc.
Féach www.dublinbookfestival.com/schedule.html

Éigse agus Eacnamaíocht

Siompóisiam á stiúradh ag an bhfile Nuala Ní Dhomhnaill, Scríbhneoir Cónaithe, i gColáiste Phádraig, Droim Conrach

Dé Máirt 3 Márta6.00-8.00pm
sa Seomra Caidrimh i gColáiste Phádraig.

Rannpháirteach sa Siompóisiam beidh:
Na Scríbhneoirí:
Nuala Ní Dhomhnaill, Liam Ó Muirthile, Paula Meehan, Liam Mac Cóil, Biddy Jenkinson, Simon Ó Faoláin, Ríona Nic Congáil, Colm Breathnach, Theo Dorgan
Na hAmhránaithe: Máire Ní Choilm, Katerina Garcia …agus aíonna eile

Ceisteanna a bheidh faoi chaibidil:
· Céard is cúis le géarchéimeanna na huaire

(idir fhoréigean, chos ar bolg, chúlú eacnamaíoch agus chreimeadh timpeallachta)?

· Céard is féidir a dhéanamh?
· Cad é ról na n-ealaíon sna tionscnaimh tharrthála?

Fáilte roimh chách!
Tuilleadh eolais: Nuala.nidhomhnaill@spd.dcu.ie

Leabhar Power

Tá suíomh breá ann chun eolas faoi leabhair nua a scaipeadh: www.leabharpower.com.

Is feachtas bolscaireachta é Leabhar Power atá á eagrú ag CLÉ – Cumann Leabharfhoilsitheoirí Éireann agus a fhaigheann tacaíocht ón gComhairle Ealaíon, ó Fhoras na Gaeilge agus ó ÁIS.

Paidir

Paidir

D’fhonn maolú ar an gciontacht a bhraitheas thosaíos ag caint. Seo, siúd, uile agus aon ní eile seachas an ní a bhí os mo chomhair amach. Bhí sí tachtaithe ansan fé choim an bháis. ‘Ar oilithreacht’. B’in a dúrt m’uncail ina taobh sa tséipéal an lá ar cuireadh í. Thaithin san liom. Sinne atá ag triall chonair an oilithrigh i dtreo na síoraíochta. Sinne ar éigean dúinn an phúic a chaitheamh chun chrois na síoraíochta a iompar. Sinne mar oilithrigh a bhraitheann ciontach. Bhraitheas ciontach nuair a d’fhéachas uirthi ag creimeadh go síochánta, síoch, sách romham amach sa chathaoir. Chuir an bás eagla orm. Cipíní anois uirthi mar ghéaga. Chuir mo bheatha ina chipíní sa scathán eagla orm. Bhraitheas ciontach toisc gur chuir sí eagla orm. Feithidiúlacht an duine. Ní hea, níorbh shin é in aon chor, is dócha, ach gur bhraitheas ciontach toisc go bhfaighinn féin an íde chéanna. Lá éigean. Caitear carabhait dhubha lá na sochraide. Sinne a thuigeann an bás. Sinne a shamhlaíonn ár sochraid. Is sine sinn ná an diabhal chailleach Bhéarra. Bhraitheas ciontach is thosaíos ag caint. Á ceistiú. D’fhonn í a chur chun cainte. Tuisceanach a deirtear coitianta lena leithéid de bhéas. Aineolas is daille is púicínteacht. Lorgaíos freagra uaithi. Óir freagra is ea leathscéal, is ea bóthar ciorruithe is ea dearúd a dhéanamh ar an gciontacht agus comhrá is ea é sin. Is dócha. Tá saoirse sa chuimhne. Faid is a deintear dearúd. Marach í, ní bheadh sa chaint uile ach céasadh. Nó faoistinn. Thosaíos ag caint ar na seanalaethanta. Bhíos báite sna súile san. Iad ag féachaint orm. Dom’ bhreithniú, dom’ bhagairt, dom’ bhréagnú. Faoistinn na mbalbh. Comhrá na ndall. An raibh aon saghas eile faoistinne ann?

Bhí ‘An cuimhin leat’ mar rémír cheisteach agam ar nachaon ní. Ciúnas bagarthach na síoraíochta mar fhreagra. Dom’ bhodhradh. Míobhán maraitheach sa tseomra. Is cuimhin liom an gaothrán ar a thréandícheall ag siosarnach go samhrata. Cloisim fós é agus an meangadh gáire san ina chár. Ina stiúrthóir mire. Orainne. Rinceoirí rancásacha an danse macabre. Bhí allas liom agus mos múin sa tseomra. Cad is féidir a rá nuair nach bhfuil tú cinnte an mbeidh sí ann amárach? Nuair nach bhfuil de dhifear idir amárach agus inné ach bheith ag caint ar inniu? N’fheadair mé. Ar cholbha na leapan di shamhlaíos go mb’fhearra liom dá dtitfeadh sí isteach sa tsíoraíocht ón tsíorláithreacht. Ní fhéadfá san a rá le héinne eile seachas í féin. Ní dúrt faic léi. Bhí sé de cheart agam fiafraí di. Ach chaitheas carabhat an lá sin leis a theanntaigh mé fé scabhall sceoine. Níor thuigeas san. Braithim san anois. Ach ní thuigim i gcónaí. Ní thuigtear sceon go dtí go mbíonn tú nach mór bás. An nóimeat, ní hea, an soicind cruinn díreach roimis an bás. Bíonn splanc éigiallda is claochlaítear an bhraistint. Bíonn súil againn go dtiocfaidh ciall. Le cúnamh pé. N’fheadair. Creideamh is ea é sin. Theastaigh uaim gol ach bhíos fearúil. Níor ghéilleas di. Nó don ngol. Dá mbeinn ag féachaint sa scathán thosóinn ag gáire déarfainn. Agus mé ag féachaint uirthi anois, á samhlú im’ cheann, í imithe gan filleadh, ba dheas liom gol. Bhíos á samhlú im’ cheann leis an lá san. Nó arbh ise a shamlaigh mise? Sin bás is dócha. Ón nóimeat a dtagann tú chun beatha tánn tú ag dul ar lár. Ní fhéadfainn nó ní féidir liom a thuilleadh. Gol. An raibh nó an bhfuil nó an mbeidh ciall le sin? Choíche?

‘Féach ort féin ansan sa scathán ag gol agus tú it’ seó bóthair’. N’fheadair mé cé labhrann. Gáiríonn tú. Gáiríonn an scathán. Freagra is ea é sin ar an gcaint uile.

Bhraitheas ciontach toisc nach bhfaca mé le tamall í. Bhraitheas gur mise fé ndear di bás a fháil. Bheathaigh an chiontacht an chaint agus leanas orm go fearúil d’iarraidh aon fhocal amháin, aon fhreagra, aon siolla, aon chlaonadh cinn a bhaint di. Ní bhíonn páistí cinnte an scathán atá rompu nuair nach bhfreagraíonn sé. Shamhlaíos mé féin páistiúl gan fhreagra. Ní bhraitheas faic go dtí go bhfaca mé láimh mo mháthair agus greim láimhe aici ar chipín na seanamáthar. Mo sheanamháthair. An lá san. Nuair a theip arm’ chaint, arm’ cheistiú, arm’ chiontacht, ar nachaon ní. Ní raibh focal eatarthu. Níorbh éigean di faic a rá. Níorbh éigean di a ceann a chlaonadh nó osna bréige a scaoileadh. Ar bhraith sí ciontach? Níor lig sí faic uirthi má bhraith. Bhí mo chuid siollaí ar foluain i gcónaí sa tseomra. I measc tonnta an ghaothráin agus mos marbhánta na beatha. Macghníomhartha macallúil na siollaí ag drannadh gáire ba dhóigh leat. Nó ag gol. Beag an difear i ndeireadh na dornálaíochta. D’fhéach mo mháthair cruinndíreach sna súile uirthi. D’fhreagair na súile dalla. Ag gliúcaíocht ar Dhéithe a bhíos anois. Níorbh fhiú dóibh faic a rá. Ní fhéadfaí faic a rá. Bhí brí nár thuigeas, brí nach gclisfí choíche uirthi sa tseomra. Deinim iarracht anois focail a charnadh anuas ar an lá san. Claí a thógaint timpeall ar an gcarn. Caithfead réasún, ciall nó cúis a lorg. Míním mo scéal agus ar tharla. An dtuigfear é? An lá san thuigeas nach mbrisfear snaidhm an ghrá le focail chloíte. Choíche.

Eagarthóir Buan ar Comhar: Fógra Poist

Is breá le Bord Comhar go bhfuil ag éirí go geal leis an iris le trí mhí, faoin eagarthóir eatramhach, Pól Ó Muirí. Ta sé in am anois ceapachán buan a dhéanamh. Fáilteoidh Bord Comhar roimh iarratas ó aon duine cáilithe don chúram páirtaimseartha mar eagarthóir go dtí Nollaig 2010.

Tá Comhar ar cheann de na teidil is so-aitheanta agus is mó cáil i saol na Gaeilge ó 1942 i leith.
Duine freagrach, fuinniúil, beoga, seifteach atáthar a iarraidh.

Ní mór tuilleadh eolais a lorg ó: comhar.iris@gmail.com
Cuirtear iarratais, mar aon le CV, chuig
Cathaoirleach Comhar ag an seoladh ríomhphoist thuas faoi 2 Márta, 2009.

Maoinithe ag Foras na Gaeilge

COMHAR (Feabhra 2009)

Is iontach an rud é go dtugann COMHAR, iris aitheanta na Gaeilge, an deis do scríbhneoirí úra is óga a scileanna scríbhneoireachta is a dtuairimí a nochtadh inti. Tá filíocht ag Caitríona Ní Chléirchín agus cúpla alt ag Rachel Ní Fhionnáin le léamh in eagrán na míosa seo.

Féach: http://comhar.blogspot.com/

"The Young Writer in Catalan Literature: Yesterday and Today."

Tabharfaidh Cinta Arasa ó Chumann Scríbhneoirí Óga na Catalóinise caint ar "The Young Writer in Catalan Literature: Yesterday and Today," ó 3:00-4:00 i.n. ar an Aoine, an 20 Feabhra sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. Beidh an chaint ar siúl i seomra G106 i bhfoirgneamh na n-ealaíon
Beidh fáilte roimh chách.

An Chuairt: Comórtas Filíochta 2009

Tá Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge ag reáchtáil Comórtas Filíochta le linn Cuairt na bhFilí Albanacha ar Éireann arís i mbliana. Ba é anuraidh an chéad bhliain don chomórtas agus ó tharla gur léiríodh an oiread sin spéise ann agus gur ócáid fíor thaitneamhach a bhí ann shocraigh An Chomhdháil é a chur ar siúl arís i mbliana. Is comórtas filíochta dhátheangacha atá i gceist, agus is féidir le filí dánta nua-chumtha i nGaeilge nó i nGàidhlig na h-Alban a chur isteach ar an gcomórtas, ach leagan Béarla a chur ar fáil chomh maith.

Roghnófar an t-ocht dán nua-chumtha is fearr i gcibé teanga (Gaeilge nó Gàidhlig) agus gheobhaidh an t-údar deis a dhán a léamh ag oíche mhór an Chomórtais in Áras Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge. Roghnófar buaiteoir iomlán an chomórtais ar an oíche sin, bronnfar duais de €500 orthu, agus foilseofar an dán i nuachtlitir na Comhdhála i mí Bealtaine agus san irisleabhar Comhar. Níl aon táille iontrála i gceist don chomórtas seo, agus níl aon srian maidir le hábhar, fad, téama nó stíl.

Glacfar le hiarratais trí ríomhphost amháin, roimh 03 Aibreán 2009 ach teagmháil a dhéanamh le Síle Ní Chatháin ag sile@comhdháil.ie ar dtús.